سبک زندگی حضرت فاطمه(س)

اشاره - توجه به شیوه و سبک زندگی   معصومین( و الگو برداری از رفتارهای فردی و اجتماعی آن بزرگواران، راه انسان را به سوی کمال و حقیقت یابی هموار می کند و فرد را از افتادن در دام انحرافات و وسوسه های شیطانی نجات می دهد!

سبک زندگی حضرت زهرا(س) یکی از این سبکها و روشها است که اگر در زندگی انسان به کار گرفته شود، بسیاری از گره های بسته را باز می کند و فرد را به درجات عالی انسانی نائل می کند.

مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای> در طول سالیان گذشته به موضوع «سبک زندگی فاطمی(س)» اشاره کرده اند و در این زمینه مطالب بسیار ارزشمندی را بیان نموده اند که در اینجا برخی از این مطالب ارائه می شود:

تسلّی بخش پدر

شما ببینید آن حضرت [فاطمه(س)] چگونه زندگی کرده است! تا قبل از ازدواج که دخترکی بود، با آن پدرِ به این عظمت؛ کاری کرد که کنیه اش را امّ ابیها - مادرِ پدر – گذاشتند.  در آن زمان، پیامبر رحمت و نور، پدیدآورندۀ دنیای نو و رهبر و فرماندۀ عظیم آن انقلاب جهانی - انقلابی که باید تا ابد بماند - در حال برافراشتن پرچم اسلام بود.  بی خود که نمی گویند امّ ابیها! نامیدن آن حضرت به این کنیه، به دلیل خدمت و کار و مجاهدت و تلاش اوست.  آن حضرت چه در دوران مکّه، چه در دوران شعب ابی طالب - با آن همه سختیهاکه داشت - و چه آن هنگام که مادرش خدیجه از دنیا رفت و پیغمبر را تنها گذاشت، در کنار و غمخوارِ پدر بود.  دلِ پیغمبر در مدّت کوتاهی با دو حادثۀ وفات خدیجه و وفات ابی طالب شکست.  به فاصلۀ کمی این دو شخصیّت از دست پیغمبر رفتند و پیغمبر احساس تنهایی کرد.  فاطمۀ زهرا(س) در آن روزها قد برافراشت و با دستهای کوچک خود غبار محنت را از چهرۀ پیغمبر زدود.  امّ ابیها؛ تسلّی بخش پیغمبر.  این کُنیه از آن ایام نشأت گرفت.[1]

کسب افتخارات در دوران جوانی

همۀ این افتخارات و کارهای بزرگ و مقامات عالیِ معنوی و دست نیافتنیِ آن انسان والا و آن زنِ بی نظیر تاریخ بشر و سیّدۀ زنان عالم، و ضمناً همۀ آن صبرها و ایستادگی ها و موقع شناسی ها و کلمات پرباری که در این زمانها از ایشان صادر شده است - همۀ این حوادث بزرگ - در دوران کوتاه جوانی این بزرگوار اتّفاق افتاده است. 

یک وقت این قضیه را به عنوان یک موضوع مرثیه سرایی مطرح می کنیم و می گوییم که این بزرگوار سنّ کمی داشتند یا جوان بودند، که این، موضوعِ مصیبت خوانی و مرثیه سرایی می شود.  یک وقت این را به عنوان یک امر قابل تدبّر و حاوی درسها می دانیم و با این چشم نگاه می کنیم؛ آن وقت اهمیت ویژه ای پیدا می کند.  چگونه یک انسان در دوران کوتاه زندگی، از مبدأ کودکی به بعد تا زمان شهادت - که معروف این است که آن بزرگوار هجده ساله بودند و بعضی هم تا سنّ بیست ودو و بیست وچهار سال گفته اند - این همه معارف و این همه علوّ مقامات معنوی را به دست آور د! این، حاکی از یک تربیت فوق العادۀ فوق بشری است.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 این عظمت به او تکیه می کند.  او مثل مادر از پدر بزرگوار خود پذیرایی می کند، که این قضیۀ «فاطمة امّ ابیها» مربوط به این جاست.  این عظمت را ببینید! یک دختربچۀ کم سال، در دوران سخت ترین محنتها، به فریاد بزرگ ترین انسانها می شتابد! شوخی نیست.  همان عنصر است که در طول زمان، در دوران جوانی تا پانزده سالگی و شانزده سالگی و هجده سالگی - بالاخره تا آخر عمر کوتاه - این همه مقامات معنوی را تجربه می کند و این همه کار بزرگ انجام می دهد و این همه در تاریخ تشیّع و اسلام اثر می گذارد و خورشید درخشانی می شود که تا دنیا، دنیاست، خورشید درخشان اظهر زهرای اطهر خواهد درخشید.  همۀ این آثار، از حیات و زندگی و خصوصیّات یک جوان نشأت گرفته است.[2]

تقدّم همسایگان در همۀ احوالات زندگی

1. کانون مراجعات مردمی

زندگی فاطمۀ زهرا(س) از همۀ ابعاد، زندگی ای همراه با کار و تلاش و تکامل و تعالی روحی یک انسان است.  شوهر جوان او دائماً در جبهه و میدانهای جنگ است؛ اما در عین مشکلات محیط و زندگی، فاطمۀ زهرا(س)، مثل کانونی برای مراجعات مردم و مسلمانان است.

2. گذشتن از لذّتهای دنیا به خاطر دیگران

او دختر کارگشای پیغمبر است و در این شرایط، زندگی را با کمال سرافرازی به پیش می برد: فرزندانی تربیت می کند مثل حسن و حسین و زینب؛ شوهری را نگهداری می کند مثل علی و رضایت پدری را جلب می کند مثل پیغمبر! راه فتوحات و غنایم که باز می شود، دختر پیغمبر ذره ای از لذّتهای دنیا و تشریفات و تجمّلات و چیزهایی را که دل دختران جوان و زنها متوجه آنهاست، به خود راه نمی دهد.

3. دعا برای همسایگان

عبادت فاطمۀ زهرا(س)، یک عبادت نمونه است.  «حسن بصری» که یکی از عبّاد و زهّاد معروف دنیای اسلام است، دربارۀ فاطمۀ زهرا(س) می گوید: به قدری دختر پیغمبر عبادت کرد و در محراب عبادت ایستاد که «تَوَرَّمَتْ قَدَمَاهَا». پاهای آن بزرگوار از ایستادن در محراب عبادت، ورم کرد! امام حسن مجتبی(ع) می گوید: شبی - شب جمعه ای - مادرم به عبادت ایستاد و تا صبح عبادت کرد.  «حَتَّی اِنْفَجَرَتْ عَمُودُ الصُّبْحِ».  تا وقتی که طلوع فجر شد.  مادر من از سر شب تا صبح مشغول عبادت بود و دعا و تضرع کرد.  امام حسن(ع) می گوید - طبق روایت - شنیدم که دائم مؤمنین و مؤمنات را دعا کرد؛ مردم را دعا کرد؛ برای مسائل عمومی دنیای اسلام دعا کرد.  صبح که شد گفتم: «یَا اُمَّاهْ!»؛ «مادرم!» «لِمَ لَا تَدْعِينَ  لِنَفْسِكِ  كَمَا تَدْعِينَ لِغَيْرِكِ»؛ «یک دعا برای خودت نکردی! یک شب تا صبح دعا، همه برای دیگران!؟» در جواب فرمود: «يَا بُنَيَّ الْجَارَ ثُمَّ الدَّارَ»؛ «اول دیگران بعد خود ما!» این، آن روحیۀ والاست.[3]

یاری نمودن پیامبر اسلام(ص)

شعب ابی طالب، دوران بسیار سختی در تاریخ صدر اسلام است؛ ... یعنی وضعیتی غیر قابل تحمّل.  ...  یكی از دوره های سخت پیامبر، آنجا بود.  پیامبر اكرم در این دوران، مسئولیتش فقط مسئولیت رهبری به معنای ادارۀ یك جمعیت نبود؛ باید می توانست از كار خودش پیش اینهایی كه دچار محنت شده اند، دفاع كند.  ...  در همین اثنا، وقتی كه نهایت شدّت روحی برای پیامبر بود، جناب ابی طالب كه پشتیبان پیامبر و امید او محسوب می شد، و خدیجۀ كبری كه او هم بزرگ ترین كمك روحی برای پیامبر به شمار می رفت، در ظرف یك هفته از دنیا رفتند! حادثۀ خیلی عجیبی است؛ یعنی پیامبر تنهای تنها شد.  ...  در این شرایط، نقش فاطمۀ زهرا(س) را ببینید.  آدم تاریخ را كه نگاه می كند، این گونه موارد را در گوشه كنارها هم باید پیدا كند؛ متأسفانه هیچ فصلی برای این طور چیزها باز نكرده اند.  فاطمۀ زهرا(س) مثل یك مادر، مثل یك مشاور، مثل یك پرستار برای پیامبر بوده است.  آنجا بوده كه گفتند فاطمه «امّ ابیها» مادر پدرش است. ... آیا این نمی تواند برای یك جوان الگو باشد؟[4]

احسان به مستمندان

وقتی پیغمبر پیرمرد مستمندی را به درخانۀ امیرالمؤمنین فرستاد که «برو حاجتت را از آنها بخواه»، فاطمۀ زهرا(س) تختۀ پوستی را که حسن و حسین روی آن می خوابیدند و به عنوان زیرانداز فرزندان خود در خانه داشت و چیزی جز آن نداشت، به سائل داد و گفت «ببر بفروش و از پول آن استفاده کن!» این، شخصیت جامع الاطراف فاطمۀ زهراست.  این، الگوست. الگوی زن مسلمان این است.[5]

ایثار حضرت زهرا(س)

ما هم باید گذشت کنیم، ایثار کنیم، اطاعت خدا کنیم، عبادت کنیم.  مگر نمی گوییم که «حَتَّی تَوَرَّمَتْ قَدَمَاهَا»[6] این قدر در محراب عبادت خدا ایستاد! [حضرت زهرا(س)] ما هم باید در محراب عبادت بایستیم.  ما هم باید ذکر خدا بگوییم.  ما هم باید محبّت الهی را در دلمان روزبه روز زیاد کنیم.  مگر نمی گوییم که با حال ناتوانی به مسجد رفت، تا حقی را احقاق کند؟ ما هم باید در همۀ حالات تلاش کنیم، تا حق را احقاق کنیم.  ما هم باید از کسی نترسیم.  مگر نمی گوییم که یک تنه در مقابل جامعۀ بزرگ زمان خود ایستاد؟ ما هم باید همچنان که همسر بزرگوارش فرمود «لَا تَسْتَوْحِشُوا فِي  طَرِيقِ  الْهُدَى  لِقِلَّةِ أَهْلِه »[7] از کم بودن تعدادمان در مقابل دنیای ظلم و استکبار نترسیم و تلاش کنیم. مگر نمی گوییم که آن بزرگوار کاری کرد که سورۀ دهر دربارۀ او و شوهر و فرزندانش نازل شد؟ ایثار نسبت به فقرا و کمک به محرومان، به قیمت گرسنگی کشیدن خود؛ ]وَ يُؤثِرونَ عَلى أَنفُسِهِم وَلَو كانَ بِهِم خَصاصَةٌ[[8] ما هم باید همین کارها را بکنیم.[9]

راه حضرت زهرا(س)، راه خدا و عبودیّت

بحمدالله دلهای جوانان ما با یاد فاطمۀ زهرا(س) روشن و منوّر است.  من این را احساس می کنم.  انسان احساس می کند که در این ده پانزده سال اخیر، جوشش عشق به فاطمۀ زهرا(س) در دل این امّت مؤمن و انقلابی و مخلص و حزب الله، بسیار زیاد شده است.  نام آن بزرگوار و توسّل به آن، در جبهه ها بود، در دوران جنگ بود، در آمادگیِ در مقابله با دشمنان هم بحمدالله هست.  این توسّل، توسّل خوب و با ارزشی است و این روح جهاد فی سبیل الله، به هر شکلی که ممکن شود، همانی است که فاطمۀ زهرا(س) آن را دوست می دارد.  این، مژده ای به جوانان بسیجی کشور است که هم فاطمۀ زهرا(س) را دوست می دارند، و هم بر طبق خواست و میل او حرکت می کنند و هم راه او را می روند که راه خدا و راه عبودیّت است. ]وَأَنِ اعبُدوني هَذا صِراطٌ مُستَقيمٌ[[10].[11]

____________________________________________

[1]. بیانات مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه‏ای> در دیدار جمعی از مداحان، 03/09/1373.

[2]. بیانات مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه‏ای> در دیدار جمعی از فرماندهان سپاه، 26/06/1376.

[3]. بیانات مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه‏ای> در دیدار جمعی از زنان، 25/09/1371.

[4]. بیانات مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه‏ای> در دیدار جمعی از جوانان، 07/02/1377.

[5]. بیانات مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه‏ای> در دیدار جمعی از زنان، 25/09/1371.

[6]. بحارالانوار، محمد باقر مجلسی، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، 1403ق،  ج۴۳، ص۸۴ .

[7]. نهج البلاغه، سید رضی، تصحیح: صبحی صالح، نشر هجرت، قم، 1414ق، ص319.

[8]. حشر /9.

[9]. بیانات مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه‏ای> در دیدار جمعی از مداحان، 05/10/1370.

[10]. یس / 61.

[11]. بیانات مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه‏ای> در دیدار جمعی از مداحان، 30/09/1373.

برچسب‌ها: