آثار و برکات امر به معروف و نهی از منکرچیست؟

با توجه به اهمیت وجایگاه ویژه‌ای که امر به معروف و نهی از منکر در منابع اسلامی برخوردار است می توان به طور کلی برکات وثمرات ارزشمند این فریضه‌ی الهی را در چهار محور کلی مورد بررسی قرار داد. الف: برکات معنوی برکات معنوی در خصوص انجام این فریضه و حکم الهی دارای اقسام مختلفی است از جمله: نجات از قهر الهی خداوند متعال در آیات نورانی قرآن مجید کسانی که فریضه ی ارزشمند امر به معروف را رها کردند به شدت توبیخ می فرمایداز این رو انجام این وظیفه موجب امان از قهر الهی می باشد. «كانُوا لا يَتَناهَوْنَ عَنْ مُنكَرٍ فَعَلُوهُ لَبِئْسَ ما كانُوا يَفْعَلُونَ[مائده/80] [و] از كار زشتى كه آن را مرتكب مى‏شدند، يكديگر را بازنمى‏داشتند. راستى، چه بد بود آنچه مى‏كردند» از این رو امام محمدباقر علیه السلام می فرماید: أوحَى اللّه‏ُ تَعالى إلى شُعَيبٍ النَّبِىِّ إِنّى مُعَذِّبٌ مِن قَومِكَ مِائَةَ أَلفٍ: أَربَعينَ أَلفا مِن شِرارِهِم وَسِتّينَ أَلفا مِن خيارِهِم فَقالَ: يارَبِّ هؤُلاءِ الشرارُ فَما بالُ الخيارِ؟! فَأَوحَى اللّه‏ُ عَزَّوَجَلَّ إِلَيهِ: داهَنُوا أَهلَ المَعاصى فَلَم يَغضِبُوا لِغَضَبى؛[1] خداى تعالى به شعيب پيامبر وحى فرمود كه: من صد هزار نفر از قوم تو را عذاب خواهم كرد: چهل هزار نفر بدكار را، شصت هزار نفر از نيكانشان را. شعيب عرض كرد: پروردگارا! بدكاران سزاوارند اما نيكان چرا؟ خداى عزوجل به او وحى فرمود كه: آنان با گنهكاران راه آمدند و به خاطر خشم من به خشم نيامدند.» بهره‌مندی از ثواب کثیر کما اینکه امام علی علیه السلام فرمودند: و همه اعمال نيكو و جهاد در راه خدا در پيش امر بمعروف و نهى از منكر نيست مگر مانند آب دهن انداختن در درياى پهناور (چون قوام اسلام بامر بمعروف و نهى از منكر مى‏باشد)»[2] نشانه بهترین مردم پیامبر اکرم (ص) فرمودند بهترین شما کسی است که مردم را به معروف دعوت کند و منکر نهی نماید.[3] ب: برکات اقتصادی امر به معروف و نهی از منکر یکی از چیزای که باعث توقف برکات الهی بربندگان می شود که به تبع باعث موجبات رکود اقتصادی و مشکلات معیشتی را به دنبال دارد موضوع نافرمانی خداوند متعال و تن ندادن به اوامر الهی است. در این خصوص روایات متعددی وجود دارد برای نمونه امام محمد باقر علیه السلام می فرماید: «سَمِعْتُهُ يَقُولُ‏ أَمَا إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ سَنَةٍ أَقَلَّ مَطَراً مِنْ سَنَةٍ وَ لَكِنَّ اللَّهَ يَضَعُهُ حَيْثُ يَشَاءُ إِنَّ اللَّهَ جَلَّ جَلَالُهُ إِذَا عَمِلَ قَوْمٌ بِالْمَعَاصِي صَرَفَ عَنْهُمْ مَا كَانَ قَدَّرَ لَهُمْ مِنَ الْمَطَرِ فِي تِلْكَ السَّنَةِ إِلَى غَيْرِهِمْ وَ إِلَى الْفَيَافِي وَ الْبِحَارِ وَ الْجِبَال‏[4] امام باقر (ع) ميفرمود سالى از سالى كم‏باران‏تر نيست ولى خدا آن را هر جا خواهد ببارد براستى چون مردمى نافرمانى كنند خداى جل جلاله آنچه باران براى آنها مقدر است در آن سال از آنها بديگران گرداند و به بيابان‏ها و دريا و كوه ببارد امام محمد باقرعلیه السلام در روایتی ارزشمند امر به معروف و نهی از منکررا موجب آبادی سرزمین ها بیان میفرماید[5] این مطلب گویایی این است که مردم با احیای این فریضه مهم موجب نزول برکات الهی می شود.به طور مثال اگر مردم در برابر کم فروشی و ربا سکوت نکنند. این امر باعث می شود اثرات سوء این گناه شوم از دامان جامعه کوتاه شود. ج: موجب تشکیل مدینه فاضله و جامعه آرمانی لازمه رسیدن به جامعه ایدال و آرمانی این است که مردم نسبت به سعادت و شقاوت هم نوعان خود دغدغه دینی داشته باشد از این رو به هر اندازه در این امر مصمم و جدی باشند بهتر می توانند مشکلات و بدی های موجود در جامعه از بین برند. از این رو خداوند متعال می فرماید کسانی سعادتمند هستند که این فریضه‌ی مهم را احیا نمایند. «وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ [آل عمران/104] و بايد از ميان شما، گروهى، [مردم را] به نيكى دعوت كنند و به كار شايسته وادارند و از زشتى بازدارند، و آنان همان رستگارانند.» د: برکات سیاسی امر به معروف ونهی از منکر از بین بردن تسلط افراد شرور و بد از دامان جامعه از جمله برکات این فریضه‌ی ارزشمند معرفی شده است.پیامبر اکرم( صلی الله علیه واله و سلم) می فرماید: «إذا لَم يَأمُروا بِمَعروفٍ وَلَم يَنهَوا عَن مُنكَرٍ وَلَم يَتَّبِعوا الأخيارَ مِن أهلِ بَيتى ، سَلَّطَ اللّه‏ُ عَلَيهِم شِرارَهُم ، فَيَدعوا عِندَ ذلِكَ خِيارُهُم فَلا تُستَجابُ لَهُم؛[6]هرگاه (مردم) امر به معروف و نهى از منكر نكنند، و از نيكان خاندان من پيروى ننمايند، خداوند بدانشان را بر آنان مسلّط گرداند و نيكانشان دعا كنند امّا دعايشان مستجاب نشود.» [1] كافى، ج5، ص56، ح1 [2] نهج البلاغه ، ج‏6 ؛ ص1264 [3] خير النّاس أقرؤهم و أفقههم في دين اللَّه و أتقاهم للَّه و آمرهم بالمعروف و أنهاهم عن المنكر و أوصلهم للرّحم.(نهج الفصاحه ، 468 ح1499 [4] ابن بابويه، محمد بن على، الأمالي (للصدوق)، 1جلد، كتابچى – تهران، چاپ: ششم، 1376ش. ص308 [5] إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْيَ عَنِ الْمُنْكَرِ سَبِيلُ الْأَنْبِيَاءِ تَحِلُّ الْمَكَاسِبُ وَ تُرَدُّ الْمَظَالِمُ وَ تُعْمَرُ الْأَرْضُ: (الكافي (ط – الإسلامية) ؛ ج‏5 ؛ ص56ِ ح1 [6] ابن بابويه، محمد بن على، الأمالي (للصدوق)، 1جلد، كتابچى – تهران، چاپ: ششم، 1376ش. ؛ النص ؛ ص308

همچنین مطالعه کنید:  اوّلین خطبه پیامبر اكرم‌صلی‌الله‌علیه‌و‌آله در شهر مدینه

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.