۱- نحوه عزاداری برای امام حسین (ع) چگونه باید باشد؟ با توجه به اینکه در ایران از زنجیرزدن و سینه خیز رفتن و … که با مجروح شدن بدن همراه است استفاده می کنند آیا این روشها عذر شرعی ندارد؟۲- آیا روشهایی برای عزاداری که مطابق با دین اسلام باشد واز احادیث و … رسیده باشد نداریم؟۳- عزداران واقعی چه کسانی هستند؟

0 3

۲و۱ـ برادر عزیر بعنوان مقدمه توجه شما را به نکاتی پیرامون فلسفه عزاداری جلب می نمایم. چراکه قالبهای رائج عزاداری باید آئینه نمایشی زوایایی از روح حاکم بر عزاداری باشد نه خدای ناکرده منافی ازآن . عزاداری و بزرگداشت شهادت اهل بیت ( علیهم السلام ) ـ بویژه حضرت اباعبدا…(ع) ـ درخصوص دینی سخت مورد تاکید و توجه واقع شده واز افضل قربات شمرده می شود. همچنانکه اشک هر آزاده و سینه سوخته ای را برمصائب و شگفتی های صحنه ای چون عاشورا از سرسوز و شوق همیشه جاری است . ودرطول تاریخ این عزادریها دارای آثار مفید و ارزشمند بسیاری بوده است، از جمله : ۱- احیا وزنده داشتن نهضت عاشورا که موجب زنده نگه داشتن و ترویج دائمی مکتب قیام و انقلاب در برابر طاغوتها و تربیت کننده و پرورش دهنده روح حماسه و ایثار بوده است. ۲- عزاداری نوعی پیونده محکم عاطفی با مظلوم انقلابگرواعتراض به ستمگر است وبه تعبیر استاد مطهری : گریه بر شهید شرکت درحماسه اوست ۳- عزاداری برای اهل بیت یک پیون روحی راه آنان به جامعه الهام گشته و پیوستگی پایداری بین پیروان مکتب ورهبران آن برقرار می سازد ودیگر گذشت قرون و اعصار نمی تواند بین آنان جدایی افکند.۴- نکته دیگر اینکه وجود مراسم عزاداری در هر کوی وبرزن بزرگترین ابزار گسترش فرهنگ حسینی (ع) است (البته با بهینه سازی این مجالس وزدودن آفتها وانحرافات ازآن) همین مساله موجب نفوذ ناپذیری امت از تاثیرات و انحرافات دشمنان میگردد ومکتب راهمچنان سالم نگه می دارد. ویا تحریفات و اعوجاجات را به حداقل می رساند.۱

واما درباره قالبهای رائج وسنتی مثل سینه زنی و زنجیر زنی باید گفت : اصل عزاداری وسوگواری از خود اهل بیت علیهم السلام است ولی چگونگی آن تا حدود زیادی با شیوه های قومی و ملی عجین شده است واین آمیزش تا زمانی که مشتمل برخلاف شرع نباشد اشکالی ندارد. بنابراین هر گونه عملکردی درراستای اهداف مذکور جایز وانجام آن مفید وبلامانع است و آنچه دروغ و یاموجب وهن و بی پایگی مذهب ودین گردد ممنوع و غیر مجاز است و به ویژه با انگیزه های دنیا گرایانه .

امام خمینی(ره) دراین باره فرموده اند : بایدمامحرم و صفر را زنده نگه داریم به ذکر مصائب اهل بیت علیهم السلام که باز ذکر مصائب اهل بیت با همان و ضع سنتی مرثیه سرایی و روضه خوانی این مذهب زنده مانده است . شیاطین به گوش ما نخوانند که ما انقلاب کردیم، حالا باید همان مسائل انقلاب رابگوییم ومسائلی که در سابق بود حالا دیگر مشی باید بشود، خیر

ما باید حافظ این سنتهای اسلامی، حافظ این دسته جات مبارک اسلامی که درعاشورا، درمحرم وصفر درمواقع مقتضی به را می افتند (باشیم) تاکید کنیم که بیشتر دنبالش باشند . محرم و صفر وفداکاریهای سید الشهدا سلام الله علیه است که اسلام را برای ما زنده نگه داشته است …. باید بدانید اگر بخواهید نهضت شما محفوظ بماند باید این سنتها را حفظ کنید البته یک چیزهای ناروایی بوده است سابق و دست اشخاص بی اطلاع از مسائل اسلام بوده، آنها باید یک قدری تصفیه شود لکن عزاداری به همان قوت خودش باید باقی بماند …

از حضرت ایه ا…العظمی خامنه ای نیز در این باره سوالاتی شده که اجمالاً به پاسخهای ایشان اشاره می شود :۲

راجع به مراسم شبیه خوانی فرموده اند : اگر مراسم شبیه خوانی مشتمل بر امور دروغ و باطل نباشند ومستلزم مفسده هم نباشند و با توجه به مقتضیات زمان باعث وهن مذهب حق هم نشوند اشکال ندارند. ولی درعین حال بهتر است به جای آنها مجالس وعظ وارشاد وذکرمصائب حسینی ومرثیه خوانی برپاشود.

ونیز راجع به راه انداخت دسته های عزاداری فرموده اند : به راه انداختن دسته های عزاداری برای سیدالشهداء واصحاب او … وشرکت در امثال این مراسم امر بسیار پسندیده و مطلوبیست واز بزرگترین اعمالیای است که انسان را به خداوند نزدیک می کند ولی باید از هر عملی که باعث اذیت دیگران می شود ویا فی نفسه از نظر شرعی حرام است پرهیزکرد.

وهمچنین راجع به استفاد هاز آلات موسیقی درعزاداریها فرموده اند : استفاده از آلات موسیقی، مناسب با عزاداری سالار شهیدان نیست و شایسته است مراسم عزاداری به همان صورت متعارضی که از قدیم متداول بود برگزار شود.

ونیز راجع به اعمالی چون سوراخ کردن گوشت بدن و آویزکردن وزنه به آن فرموده اند : این گونه اعمال که موجب وهن مذهبمی شوند جایز نیست .

۳- ودرخصوص اینکه فرمودید عزادار واقعی کیست؟ بایدگفت : مساله عاشورا دو جنبه ودو چهره دارد :

الف) چهره زیبایی ها ؛ یعنی، عظمتی که حضرت اباعبدا… (ع) ویاران ایشان درابعاد مختلف آفریده وعالی ترین جلوه های کمال انسان رابا عمل خویش ترسیم نموده وبزرگترین درس رابه کل تاریخ بشریت آموختند . نمایش عزت و افتخار حسینی درمقابل لشکریان جهل و سیاهی، بینش زینبی در جای جای قیام کربلاو همچنین نمایش اقتدا به مراسم حسینی نکات بارز آن می باشند .

این بعد از حادثه عاشورا بسیار غرور انگیز وافتخار آفرین است وبه راستی باید به خود بالید که درچنین مکتب درخشانی پا به عرصه وجودنهاده ودرآن رشد یافته وباآن می میریم وحاضریم همه هستی خود را دراین راه نثار کنیم .

ب) چهره دیگر عاشورا جنبه تراژدیک، عمبار واشکبار آن است. اسف از مظلومیت حق و اسلامی که ازآن چون پوستی باقی نمانده بود.از غربت دین که همه دروجود مبارک امامی رئوف وتنها تجلی یافته بود.

واسف ازاینکه چرا امت حق امام(ع) را پاس نداشته وناجوانمردانه ترین حرکات را نسبت به محبوبترین خلق خدا وشریفترین انسانها روا داشتند. آری ظلمی که برامام(ع) واهلبیت ویاران ایشان تحمیل شده دل هر انسان نیکوسیرتی را بدرد می آورد وروح آدمی را سخت می آزارد واز طرفی زنده وملموس یافتن قیام ودرس مکتب حسینی در سینه ها درتمام آنات و لحظه ها وتطبیق آن برتعارض همیشگی خوبیها وبدیها دردرون که گاه حسین وجود(جان علوی ونفس الهی) دردرون ما به تیغ شخوت و غضب وگاه به تیغ بی حیایی ضربتی می خورد ودر پهنه نفس وروح ما بی جان و بی رمق می افتد واز این منظر گریه بر حسین گریه برمظلومیت نفس مزکای الهی خویش وغایتا نسانی است که به دست نفس حیوانی دریده می شود .

همچنانکه اشک گاهی از سر سوزو گا ه از سر شوق جاری می شود گریه بر اباعبدا… (ع) از هر دو نوع است یعنی هم مصائب ایشان سیلاب اشک از دیدگان فرو می ریزد وهم عظمت و شگفت آفرینی ها، مردانگی وشرافت آن حضرت ویاران ایشان، آدمی را وادار به ریختن اشک می سازد.

عزادار حسینی به هر اندازه معرفت به این دو بعد داشته باشد ومتأثر از آن شود، عزادار محسوب می شود والبته شایسته است مرتبت ومتزلت خود را دراین مقام با کسب معرفت بیشتر ارتقا بخشیم. ۳

(۱) برگرفته از پرسش و پاسخهای سایت دفتر نهادرهبری دردانشگاهwww.nahad.net

(۲) پاسخ به سوالات ۳۵۴، ۳۶۲، ۳۶۳، ۳۶۴ از رساله اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری، ج۲ ،ص ۱۲۹

برگرفته از پرسش و پاسخهای سایت دفتر نهاد

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.