اگر رحمت خداوند شامل همه می شود پس چه لزومی به شفاعت ائمه(ع) در روزقیامت داریم؟

0

لازم است قبل از هر پاسخی با حقیقت شفاعت آشنا شویم و پس از آن به پاسخ مورد خاصی که در سؤال شما مطرح شده است بپردازیم. {Tمعنای لغوی شفاعت؛T} شفاعت از ماده «شفع» به معنای «زوج» در مقابل ماده «وتر» به معنای «فرد» گرفته شده است و به معنای این است که شخصی در کنار شخص دیگر قرار گیرد و با وساطت خود، او را در رسیدن به خواسته و حاجتش یاری دهد. شفاعت در محاورات عرفی و گفتگوی روزمره مردم غالباً به معنای وساطت و در خواست شخص آبرومندی از بزرگی برای عفو مجرمی یا ترفیع درجه و پاداش خدمتگزاری، به کار می رود. در حقیقت شخصی که متوسل به شفاعت می شود، نیروی خود را به تنهایی کافی نمی بیند، به این جهت نیروی خود را با نیروی شفیع ضمیمه می کند و در نتیجه آن را مضاعف نموده تا به آنچه می خواهد نایل شود. {Tمعنای اصطلاحی شفاعت؛T} شفاعت عبارت است از وساطت یک مخلوق میان خداوند و مخلوقی دیگر. چه در دنیا و چه در آخرت؛ چه وساطت در رسانیدن خیر و چه وساطت در دفع شر و ضرر. یکی از مظاهر رحمت واسعه خداوند، مغفرت و آمرزش است. مغفرت و آمرزش الهی مانند هر رحمت دیگر خداوند از طریق مجاری خاص و براساس قانون و نظام اسباب و مسببات به بندگان می رسد. به عنوان مثال، همان گونه که رحمت هدایت الهی، از طریق وسائط به مردم می رسد و انبیاء و وحی و کتب آسمانی که برای هدایت مردم فرستاده شده اند، وسائط هدایت و واسطه خروج از ظلمات به نور هستند؛ رحمتِ مغفرت و آمرزش الهی نیز از طریق مجاری خاصی به مردم می رسد. یعنی فیض مغفرت الهی نیز از قانون و نظام اسباب و مسببات مستثنی نیست و از طریق اسباب و وسائط به بندگان می رسد. شفاعت مغفرت، عبارت است از «وساطت در رسیدن مغفرت و آمرزش الهی به بندگان گنه کار». بنابراین حقیقت شفاعت مغفرت، رسیدن فیض مغفرت و آمرزش الهی از طریق مجاری و اسباب آن، به بندگان است. به تعبیر استاد شهید مطهری: شفاعت، در حقیقت همان مغفرت الهی است که وقتی به خداوند که منبع و صاحب خیرها و رحمت هاست نسبت داده می شود، با نام «مغفرت» خوانده می شود و هنگامی که به وسائط و مجاری رحمت منسوب می گردد، نام «شفاعت» به خود می گیرد، {V(مجموعه آثار، ج ۱، ص ۲۵۹)V}. بنابراین در شفاعت، شفیع میان خداوند و بنده گنه کار واسطه می شود و سبب می شود که آمرزش و مغفرت الهی شامل حال انسان گنه کار بشود. ممکن است این شفاعت در دنیا باشد و در همین دنیا مغفرت الهی شامل حال گنه کار گردد مانند شفاعت توبه، و ممکن است در آخرت و روز رستاخیز باشد مانند شفاعت اولیای الهی برای گنه کاران در روز قیامت. {Tبرخی از شرایط شفاعت: T} شفاعت اولیای الهی در روز قیامت برای گنه کاران و واسطه شدن آنان در رساندن رحمت، مغفرت و آمرزش الهی، بدون حساب نیست، بلکه این که کسانی مورد شفاعت قرار گیرند، متوقف بر شرایطی است که در آیات و روایات بیان شده است. که به دو مورد اشاره می کنیم: ۱- رضایت خداوند: همان گونه که در تبیین شفاعت گذشت، شفاعت از سوی خداوند آغاز می شود. شفاعت فیض مغفرت الهی است که مانند تمام فیوضات از جانب خدا اعطا می شود و شفیعان اسباب و وسائط و مجاری این فیض هستند. فیاض و اعطا کننده این رحمت خداوند است. به همین جهت در آیات و روایات شرط اصلی و اساسی شفاعت این است که مورد رضایت و پسند خداوند باشد. شفیعان کسانی هستند که خداوند آنان را برای این امر پسندیده و به آنان اجازه شفاعت داده است {A{/Bیَوْمَئِذٍ لا تَنْفَعُ اَلشَّفاعَهُ إِلاَّ مَنْ أَذِنَ لَهُ اَلرَّحْمنُ وَ رَضِیَ لَهُ قَوْلاً{w1-13w}{I20:109I}/}A}؛ {Mدر آن روز شفاعت سودی ندارد مگر کسی که خدای رحمان به او اجازه دهد و سخن او را بپسنددM}، {V(طه، آیه ۱۰۹)V}. شفاعت شوندگان نیز کسانی هستند که مورد رضایت و پسند خداوند باشند {A{/Bوَ لا یَشْفَعُونَ إِلاَّ لِمَنِ اِرْتَضی {w8-13w}{I21:28I}/}A}؛ {M(شفیعان) شفاعت نمی کنند مگر برای کسی که مورد رضایت و پسند خداوند باشدM}، {V(انبیاء، آیه ۲۸)V}. یعنی شفاعت شفیعان در حق کسی مؤثر واقع می شود که به مقام ارتضای الهی نایل آمده باشد. ۲- وجود رابطه روحی و معنوی میان شافع و شفاعت شونده. اگر اولیای الهی در روز قیامت از عده ای شفاعت می کنند و در حقیقت واسطه فیض مغفرت و آمرزش الهی می شوند، این شفاعت بی حساب و جزاف نیست. بلکه ناشی از رابطه معنوی خاصی است که در دنیا میان شفاعت کننده و شفاعت شونده برقرار شده است. بر این اساس وقتی کسی در زندگی دنیوی با اولیای الهی هم عقیده و هم فکر و هم راه است و تحت جذبه هدایت گری آنان قرار گرفته و آنان را امام و پیشوای خود قرار داده است، درجه ای از وحدت و هم سنخی و محبت میان آنان ایجاد شده است. این رابطه روحی و معنوی میان شفاعت کننده و شفاعت شونده در این دنیا، پایه و اساس شفاعت در آخرت خواهد بود. بنابراین شفاعت، از سوی خداوند آغاز می شود. برخلاف شفاعت های مرسوم در میان مردم که شفاعت از سوی شخص مجرم و قانون شکن آغاز می شود؛ یعنی، اوست که پس از قانون شکنی به سراغ شفیع و واسطه می رود و او را برمی انگیزد تا با نفوذی که نزد حاکم دارد، جلوی اعمال قانون مجازات را نسبت به او بگیرد و با شفاعت یک بار دیگر قانون را نقض می کند. اما شفاعت اصطلاحی، نه از سوی مجرم و گناه کار آغاز می شود و نه از سوی شفیع و واسطه، چرا که هیچ اراده ای بر اراده خداوند نافذ نیست و زمام کار به دست اوست و او حاکم مطلق است. {A{/Bاَلْمُلْکُ یَوْمَئِذٍ لِلَّهِ {w1-3w}{I22:56I}/}A}، {V(حج، آیه ۵۶) V}و {A{/Bلِلَّهِ اَلشَّفاعَهُ جَمِیعاً{w2-4w}{I39:44I}/}A}، {V(زمر، آیه ۴۴)V} بلکه خداوند خود شفاعت را به عنوان قانونی در جهت اعطای فیض مغفرت خود قرار داده و خود اوست که شفیعان را به این منصب می گمارد و آنان را واسطه و سبب قرار می دهد. {Tاما پاسخ سؤال شما: T} با توجه به آنچه در مورد حقیقت شفاعت و شرایط آن بیان شد، نقش اولیای الهی و شفاعت آنان در روز قیامت روشن می شود که شفاعت آنان در قیامت، چشمه ای از همان رحمت پیشی گرفته خداوند است و این خداوند است که خواسته است عده ای از بندگانش را در قیامت مورد مغفرت و آمرزش قرار دهد و خودش طریقه و مجرای اعطای فیض مغفرت را، شفاعت اولیای الهی قرار داده و آنان را چنین حقی عطا کرده است. خداوند نظام حاکم بر عالم خلقت را، نظام اسباب و مسببات قرار داده است {Hابی الله ان یجری الامور الاّ بالاسباب H} و در همین راستا برای اعطای فیض مغفرت و آمرزش نیز اسبابی همچون، توبه، اعمال نیک و صالح و شفاعت اولیای الهی را قرار داده است و فلسفه و حکمت اینکه خداوند، اولیا و امامان را به عنوان واسطه در اعطای فیض مغفرت خود در آخرت قرار داده این است که آنان را در کانون توجه و اقبال مردم قرار دهد. زیرا خداوند آنان را در این دنیا به عنوان الگو و اسوه برای هدایت مردم به سوی سعادت ابدی قرار داده است، معرفی و قرار دادن این اسوه ها به عنوان شفیعان روز رستاخیز سبب می شود که هر چه بیشتر مورد توجه قرار گیرند و مردم تمام تلاش خود را در جهت هم سویی و پیروی از آنان و ایجاد ارتباط معنوی و هم سنخ شدن با آنان به کار گیرند. یعنی واسطه قرار دادن اولیای الهی در اعطای مغفرت و آمرزش (شفاعت) عملاً مردم را به شفیعان که همان اسوه های هدایتند ارجاع می دهد و موجب بهره مند شدن بیشتر انسان ها در این دنیا و پیروی عملی از آنان می شود.

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.