دین را چگونه در زندگی پیاده کنیم؟

0

در پاسخ به این سؤال، بیشتر چگونگی تأثیرپذیری از دین در زندگی عملی، محور خواهد بود. ۱) انسان پس از آن که پی برد، مسیر تکاملی خویش را باید با اراده برگزیند و با سعی و کوشش خود آن را بپیماید و نیز پی برد که هدف اصلی از آفرینش انسان و بالاترین کمالی که او بدان دست می یابد، قرب به خداوند متعال است، ناگزیر در صدد برمی آید که راه رسیدن به آن را بشناسد و سعی می کند با تدوین برنامه ای صحیح و کامل، مسیر تقرّب به خدا را طی کند. ۲) به طور کلی می توان گفت اگر بخواهیم به سیر خود جهت خاصی ببخشیم و نیروهای خود را در راه رسیدن به هدف معینی بسیج کنیم، باید بکوشیم که توجه نفس به هدف و جهت آن استمرار یابد و با آن مأنوس شود و محبت و علاقه شدیدی به آن پیدا کند. استمرار توجه نفس و تمرکز در یک خط، مشروط است به این که از توجّه به جهت خلاف بازداشته شود و هیچ خواست دیگری را استقلالاً مورد نظر قرار ندهد بلکه همه غرائز را به عنوان خادمی برای خواست عالی و کمال جوی خود قرار دهد. ۳) موفقیت در این کار در گرو برنامه عملی است که مشتمل بر کوشش های مثبت و منفی خاصی در جهت تقویت خواست کمال جویی و خداپرستی باشد. این برنامه از دو بخش اساسی تشکیل می شود: یک بخش مربوط به فعالیت های اثباتی و ایجابی است؛ یعنی کارهائی که در خارج باید انجام گیرد و بخش دیگر مربوط به جنبه های سلبی و کارهائی است که باید از آن ها خودداری کرد. ۴) مهمترین مواد مثبت این برنامه به شرح زیر است: الف) عبادت، به ویژه نمازهای واجب را به موقع و با حضور قلب و اخلاص کامل انجام دهیم، {V(مؤمنون، ۲)V}. ادامه این کار موجب انس دل به خدا و چشیدن لذّت مناجات با او و بی اعتنا شدن به لذتهای مادی می شود. همچنین انفاق و ایثار که بهترین وسیله دل کندن از لذایذ مادی و تطهیر نفس از آلودگی به دنیاست، {V(حشر/۹، آل عمران/۹۲، توبه/۱۰۳)V}. نماز و انفاق اثر یکدیگر را کامل می کنند، {V(مریم/۳۱)V}. ب) همه روزه مقداری از وقت خود را به فکر کردن اختصاص دهیم. درباره صفات و آیات الهی و هدف آفرینش و نعمت ها و احسان های بی پایان او و همچنین راه صحیح و طولانی بودن و کم بودن وقت و نیرو و کثرت موانع و بی ارزش اهداف دنیوی و محدود و مشوب بودن لذتهای آن و مسبوق و ملحوق بودن آنها به آلام و رنج ها و مصیبت ها و درباره سایر چیزهائی که انسان را در پیمودن راه بندگی تشویق می کند و از خودپرستی و دنیا پرستی باز می دارد، {V(رعد/۳)V}. ج) یک برنامه روزانه برای قرائت قرآن شریف با توجه و تدبّر بگذاریم. همچنین مطالعه روایات و مواعظ و کلمات حکمت آموز و احکام فقهی و دستورات اخلاقی تا همواره هدف و راه صحیح آن در خاطرمان بماند و آگاه کننده و مذکّری برای خواست کمال جویی ما باشد، {V(قمر/۱۷)V}. 5) مهمترین مواد منفی این برنامه به قرار زیر است: الف) عدم زیاده روی در التذاذات مادی تا موجب اُنس نفس به لذّتهای حیوانی نشود؛ روزه گرفتن، سیر نخوردن، کم گفتن و کم خُفتن با رعایت اعتدال و حفظ سلامت، جزء این ماده است، {V(مؤمنون/۳، بقره/۱۸۴)V}. ب) قوای حسّی و خیالی را که می توانند به طور تداعی، منشأ انگیزش امیال حیوانی شوند، کنترل نمائیم. به ویژه چشم و گوش را از دیدن مناظر شهوت انگیز و شنیدن سخنان و اصوات باطل و سرگرم کننده حفظ کنیم و به طور کلی از آنچه توجه ما را به چیزهای غیر مرضیّ خدا جلب می کند، خودداری نمائیم، {V(اسراء/۳۶)V}. ج) اندیشه خود را از لغزشگاه های فکری به دور بداریم. مخصوصاً از مطالعه و بحث درباره شبهاتی که قدرت پاسخگویی به آن ها را نداریم، خودداری کنیم. و اگر احیاناً این گونه شبهات به ذهنمان راه یافت یا به گوشمان خورد، فوراً در صدد پیدا کردن پاسخ قانع کننده برای آن ها برآئیم، {V(نساء/۱۴)V}. البته این نکته را متذکر می گردیم که رعایت اصل تدریج و اعتدال، ضروری است؛ یعنی هیچگاه نباید فشار طاقت فرسائی را بر خود تحمیل کنیم زیرا علاوه بر این که موجب عصیان و سرکش نفس می شود، ممکن است زیانهای بدنی یا روانی جبران ناپذیری را به بار آورد. از سوی دیگر، نباید در اجرای برنامه های حساب شده، سستی روا داریم و برای ترک آن ها بهانه جوئی کنیم زیرا تأثیر قابل توجه این برنامه ها در ادامه آنهاست و در هر حال باید اعتمادمان به خدا باشد و توفیق خود را از او بخواهیم. ۶) به عنوان آخرین نکته، به عنوان ره توشه مسیر حرکت در خط اسلام به نظر می رسد نگاهی هر چند کوتاه به ویژگیهای اهل دنیا و آخرت، ضروری به نظر می رسد. {Tالف) برخی از ویژگیهای اهل دنیا.T} پرخوری و شکم بارگی، خنده فراوان، پرخوابی، خشم فراوان، همواره از دیگران طلبکار بودن و رضایتمندی و خرسندی اندک، پوزش نخواستن از دیگران هنگام بدی به آن ها، عدم پذیرش عذر دیگران، کسالت هنگام عبادت، آرزوهای دور و دراز داشتن با وجود نزدیکی مرگ، عدم محاسبه و حسابرسی نفس، عدم نفع به دیگران، سخن بسیار گفتن، ترس اندک از خدا، شادمانی به هنگام آماده شدن غذا، عدم شکر، ادعای چیزی که در وجود آنان نیست، عدم شکر به هنگام آسایش، عدم صبر بر بلا و گرفتاری، عدم اعتراف به خوبی های دیگران، بزرگ جلوه دادن کارهای کوچک، عیب گوئی از دیگران و… {Tب) نگاهی به اوصاف اهل آخرت.T} نجابت و حیا، کم بودن نابخردی و حماقت، فراوانی نفع بر مردم، اندک بودن مکر و نیرنگ، خود را به سختی افکندن و در آسایش بودن مردم از آنان، سنجیده سخن گفتن و اندیشیدن قبل از سخن، پرداختن به محاسبه نفس، به زحمت افکندن نفس، بیدار دلی، گریان بودن چشم ها، به یاد خدا بودن، خوف و خشیت از عظمت الهی، حمد و شکر از نعم الهی، عدم غفلت از خود، کم خوری و کم گوئی، در فکر زرق و برق دنیا نبودن، عدم تظاهر به خوبی به منظور جلب توجه مردم، به سوی خود خواندن کسانی که به آنان پشت کرده اند و پذیرفتن کسانی که به آنان روی آورده اند، مبارزه با نفس، و… در مجموع اهل آخرت به عنوان اولین گام برای رسیدن به معرفت خدا، از دنیا می گذرند. منابعی برای مطالعه بیشتر: ۱٫ خودشناسی برای خودسازی، استاد مصباح یزدی ۲٫ راهیان کوی دولت، استاد مصباح یزدی.

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.