تزکیه در اصطلاحات تربیتی چه جوانبی از سازندگی را عهده دار است ؟

تزکیه ، یعنی پاک بودن یا به عبارتی روشن تر آزادی از وابستگی هاست . و این امر ، اوّلین مرحله برای رسیدن به حدّ مطلوب از اخلاق دینی است .

0

تزکیه ، واژه ای است که از آیات قرآن گرفته شده است . در آیه ۲ ، سوره جمعه ، به وضوح بر این مرحله از تربیت دینی تأکید شده است .
تزکیه ، یعنی پاک بودن یا به عبارتی روشن تر آزادی از وابستگی هاست . و این امر ، اوّلین مرحله برای رسیدن به حدّ مطلوب از اخلاق دینی است .
انسانی که اسیر هوای نفس ، دنیا طلبی ، عادات بد ، تعصبات بی اساس و تأثیر محیط باشد ، نمی تواند به مقصد برسد . جالب توجّه است که یکی از اصلی ترین وظایفی که برای انبیا ذکر شده ، بعد از هدایت اعتقادی ، برداشتن زنجیر اسارت ها از دل و دست آدمهاست : « یضع عنهم اصرهم و الاغلال التی کانت علیهم ؛ ( پیامبران ) سنگینی ها و زنجیرهایی که بر آدمهاست برمی دارند . » این مرحله برای پاک شدن ظرف ( یعنی انسان ) مؤمن است تا مظروف ( یعنی مراحل بعدی ، مثلاً آموزش ها و{P – سوره اعراف ، آیه ۱۵۷ . P}
آگاهی ها ) را ضایع نکند . زیرا اگر ظرف پاک نباشد ، هر چه در آن بریزند می آلاید و فاسد می کند .
انسان در این مرحله ، از اساسی ترین مراحل تربیت دینی ، باید از کشش های نفسانی ، وسوسه های شیطان و جذابیت های دنیا رها شود . پس خودسازی ، به دلیل جاذبه های معنوی و عشقی که در دل انسان به وجود می آورد ؛ وی را از دل سپردن به ظواهر حقیر دنیا باز می دارد . قرآن این مطلب را به زیباترین وجه تصویر نموده است : « الذین آمنوا اشدّ حبا للَّه ؛ کسانی که ایمان آورده اند شدیدترین حبّ و کشش را به سوی خدا دارند » . حاصل این شدّت محبّت ، تحت شعاع قرار گرفتن دیگر جاذبه ها و آزادی مؤمن است . امام علی « علیه السلام » به زیبایی آنچه را که باید از این آیه فهمید توصیف کرده اند : « عظم الخالق فی انفسهم فصغرمادونه فی اعیهنم ؛ بزرگی خداوند در آنها ، دیگران را در چشمهایشان ( متقین ) حقیر و کوچک نموده است » .
البته تزکیه منافاتی با استفاده از امکانات دنیا ندارد ؛ زیرا مؤمن بعد از معرفت ، امیر دنیاست ، نه اسیر آن .

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.