از اضطراب جدایی کودکتان چه میدانید؟

اضطراب جدایی در چه صورتی تبدیل به اختلال خواهدشد؟برای درمان آن چه رفتاری را در پیش بگیریم؟

0

“اضطراب‌ جدایی” به نگرانی یا ترس مفرط در ارتباط با جدایی از خانه یا افراد مورد دلبستگی، اطلاق می‌شود.
تجربهٔ اضطراب جدایی یکی از مراحل نرمال رشد هر کودک است که به طور معمول و بتدریج طی چند سال ابتدایی زندگی برطرف می‌شود؛ در حدود دو سالگی کودک به این درک می‌رسد که اگرچه ممکن است والد برای مدتی در معرض دید او نباشد اما باز خواهد گشت. هنگامی که میزان اضطراب کودک از سطح مورد انتظار برای مرحله رشدی فراتر می‌رود و در سنین بالاتر نیز به شکل ناتوان کننده ای تداوم می یابد، ”اختلال اضطراب جدایی” مطرح می‌شود که شایع ترین اختلال اضطرابی در کودکان کمتر از ۱۲ سال است.
کودکان مبتلا به اختلال اضطراب‌ جدایی، ترس از تنها ماندن یا دور شدن از والد را، در خانه یا مکان های دیگر، به صورت چسبندگی به والد و مقاومت در برابر هر نوع فاصله گرفتن از او نشان می‌دهند. آنها از رفتن به رختخواب یا تنها ماندن در اتاق های خانه، در صورت عدم حضور والد در کنارشان اجتناب میکنند، در صورت جدایی از افراد مورد دلبستگی دچار علائمی مانند کناره گیری، غمگینی و مشکل در تمرکز میشوند و به طور شایع، علائم جسمانی مانندسردرد ،تهوع و استفراغ را، در صورت پیش بینی جدایی، بروز می‌دهند.
نگرانی مفرط در ارتباط با تجربهٔ وقایع منتهی شونده به جدایی از افراد مورد دلبستگی، اشتغال فکری با از دست رفتن یا آسیب به والدین، اجتناب از رفتن به مدرسه یا مهد کودک، و کابوسهای مکرر در ارتباط با جدایی از خانه یا افراد مورد دلبستگی، از جمله علائم دیگری است که این کودکان نشان میدهند.
اگرچه علت بروز اضطراب‌ جدایی به طور دقیق مشخص نیست، اما تجربهٔ استرس یا فقدان های قابل توجه مثل مرگ یکی از افراد محبوب، تغییر محل زندگی یا مدرسه‌، طلاق والدین یا فجایعی که باعث جدایی کودک از مراقبانش می‌شوند، در بروز آن موثر دانسته شده اند. مطالعات همچنین دخالت عوامل ژنتیکی و درجاتی از توارث پذیری را در ارتباط با اختلال اضطراب جدایی، نشان داده اند.
برای حل شدن هیجانات دشوار مرتبط با اضطراب جدایی، شکل گیری احساس امنیت در کودک، دست یابی به اعتماد به حضور و برگشت والد، و همچنین اعتماد به افراد دیگر، ضروری است.
از جمله اقداماتی که توسط والدین قابل انجام است، برنامه ریزی زمانی به صورتی است که جدایی کودک از مراقب، پس از استراحت، صرف وعدهٔ غذایی و خواب کافی باشد؛ چرا که ضعف جسمانی، گرسنه بودن و خستگی، کودک را در وضعیت آسیب پذیرتری نسبت به تجربهٔ اضطراب قرار می‌دهد.
آمادگی دادن به کودک در ارتباط با جدایی، حفظ آرامش، صبوری و در عین حال قاطعیت، در هنگام رو به رو شدن با اضطراب کودک، و اطمینان بخشی به او درباره برگشتن والد میتواند به این صورت به او انتقال داده شود که: “میدانم که دوست نداری من بروم، اما مطمئن باش که بعد از تمام شدن ساعت مدرسه برمیگردم” یا “میدانم که دوست داری کنارت باشم اما باید برای درست کردن غذا به آشپزخانه بروم”؛ گفتن جملاتی مثل: “هیچ دلیلی ندارد که گریه کنی” یا “با این کارها من را عصبی می‌کنی”، باعث ایجاد تنش بیشتر و تشدید اضطراب‌ کودک خواهد شد.
از دور شدن پنهانی از کودک باید پرهیز کرد. این رویکرد، اگر‌چه ممکن است به طور موقت باعث تسهیل فرآیند جدایی شود، اما در درازمدت می‌تواند باعث عمیق تر شدن بی اعتمادی کودک و دشوارتر شدن جدایی او از والد شود.
همچنین لازم است که والدین نیز میزان کافی از کنترل را بر اضطراب خود به دست آورند، چرا که مشاهدهٔ تنش و استرس در والد، باور کودک را به فاجعه بار بودن موضوع جدایی تقویت می‌کند.در همین ارتباط، باید تاکید کرد که دریافت عشق و توجه از سوی والد، بیش از هر تکنیک و اقدام دیگر، در شکل گیری احساس امنیت و اعتماد در کودک تاثیر خواهد داشت.
تداوم علائم اضطراب‌ جدایی به شکلی شدید و ناتوان کننده، اجتناب مداوم از حضور در مدرسه و مختل شدن عملکردهای اجتماعی و تحصیلی کودک در نتیجهٔ این اجتناب، مطرح کنندهٔ نیاز به مداخلهٔ حرفه ای است.
در این زمینه، دریافت مشاوره برای تغییر در الگوهای ارتباط با کودک، مداخلات متمرکز بر خانواده، روان درمانی و بررسی از نظر احتمال نیاز به درمان دارویی، کمک کننده خواهند بود. باید دانست به هر میزان که مداخله و دریافت کمک حرفه ای در سنین پایین تری اتفاق بیفتد، احتمال دست یابی به پیامدهای درمانی مطلوب بیشتر خواهد

پس در نتیجه برای کنترل و مدیریت اضطراب جدایی کودکان

۱- خداحافظی را کش ندهید
اگر قرار است از منزل بیرون بروید و کودک شاهد این بیرون رفتن شماست مراسم خداحافظی را طولانی نکنید. سریع کودک را ببوسید و با او خداحافظی کنید. کش دادن بیش از حد مراسم خداحافظی کودک را مضطرب می‌کند. یادتان باشد هیچ‌وقت بدون خبر کودک را ترک نکنید. به او بگویید که بیرون می‌روید و پیش او برمی‌گردید.

۲- جدی و مصمم باشی
اگر شاغل هستید سعی کنید هر روز سر یک ساعت مقرر از منزل خارج شوید تا این امر برای کودک تبدیل به یک مسئله عادی شود. سعی کنید زمانی این کار را انجام دهید که کودک خواب است. برای این مورد جدی و ثابت قدم باشید. این مسئله دلهره کودک را کاهش می‌دهد و سبب می‌شود نسبت به استقلال خودش و شما اعتماد و اطمینان بیشتری داشته باشد.

۳- به کودک بی‌توجهی نکنید
منظور از خداحافظی سریع این نیست که به کودک بی‌توجهی کنید. کودک‌تان را ببوسید و سریع از او خداحافظی کنید تا مقدمه را برای گریه و بی‌تابی او فراهم نکنید.

۴- زیر قول‌تان نزنید
شما احساس اعتماد و استقلال را از همان دوران کودکی در فرزند خود به وجود می‌آورید و پرورش می‌دهید. به همین خاطر برای این‌که کودک با احساس جدایی از شما کنار بیاید باید روی قول‌تان بمانید و به وعده خود عمل کنید. مثلا اگر به کودک قول داده‌اید ۲ ساعت یا مثلا چهار ساعت دیگر نزد او برمی‌گردید بدقولی نکنید.

۵- جدایی را تمرین کنید
بهتر است به جای این‌که کودک‌تان را یک مرتبه ترک کنید (مثلا بعد از پایان مرخصی زایمان و فرا رسیدن زمان بازگشت به سر کار) پیش از موعد مقرر این کار را تمرین کنید. مثلا نوزاد یا کودک را به خانه مادربزرگش ببرید و از او بخواهید چند ساعت از فرزندتان نگهداری کند. حتی می‌توانید آخر هفته را برای این تمرین انتخاب کنید و کودک را حداقل یک ساعت با مادربزرگ یا شخص قابل اعتماد و نزدیک دیگری تنها بگذارید. قبل از شروع سن پیش دبستانی یا مدرسه ،این کار را با فرزندتان تمرین کنید. مهدکودک بهترین گزینه برای این تمرین است. به این ترتیب به فرزندتان این شانس را می‌دهید که آماده شود، تجربه کسب کند و خودش را برای جدایی چند ساعته در روز از شما مهیا کند

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.