هرچی آنلاین تر تنها تر؟!

در ميان عوامل فردی كه پيشبينی كننده اعتياد افراد به شـبكه هـاي مجـازی انـد، احسـاس تنهايی اهميت بسزايی دارد. بسياری از محققان احساس تنهايی را تجربـه ذهنـی ناخوشـايندی ميدانند كه درنتيجه تفاوت بين روابط اجتماعی مورد انتظـار فـرد و وضـعيت كنـونی او ايجـاد ميشود

0

شبكه های اجتماعي مجـازی، نسـل جديـدي از وبسـايتهـا
هستند كه در آنها كاربران به صورت مجازی دور يكديگر جمع مـيشـوند و جماعـت آنلايـن(برخط) را تشكيل ميدهند. امروزه، برخی از شبكه هـای اجتمـاعی آنلايـن نظيـر فـيسبـوك،توئيتر و اينستاگرام، صدها ميليون كاربر دارند كه از آنها برای ايجاد و حفظ روابـط بـا ديگـران استفاده ميشود.به رغم مزايای شبكه های اجتماعی مجازی، به لحاظ آسـيب هـای فـردی،اجتماعی و فرهنگی ريسـک بـالايی دارنـد كـه از آن جملـه مـيتـوان بـه كـاهش احساسـات،متنگرايی، انعطافپـذيری هـويتی و دريافـتهـای جـايگزين اشـاره كـرد.برخـي كـاربران ساعتهای بسياری را برای چت كردن با دوستانشـان و چـك كـردن صـفحات شخصـی خـود در شبكه های اجتماعي صرف ميكنند كه ممكن است اين فرايند به عادتی ناخودآگاه تبـديل و بـه ايـن ادعـای مطـرح اعتياد به شبكه های اجتماعی منجر شود براساس مدل سـندرم اعتيـاد است كه افراد معتاد به شبكه های اجتمـاعی علايـم مشـابه بـا افـراد معتـاد بـه مـواد را تجربـه
ميكنند. لذا اعتياد به شبكه های اجتماعی در چارچوب كلی تر اعتيادهای اينترنتی قرار ميگيرد كه در كنار ساير كاربردهای اينترنتی اعتيادآور، نظير اعتياد به بـازيهـای اينترنتـی، اعتيـاد بـه وبگردی، قماربازی اينترنتی و اعتياد جنسی اينترنتی قرار ميگيرد.معيارهای اعتيـاد بـه شبكه های مجازی شامل تحمل، گوشه گيـری، فـرار از واقعيـت، اسـتفاده زيـاد، فقـدان كنتـرل،
دوره های بهبود و به خطر افتادن فعاليتهای سرگرمی، شغلی و اجتماعی است كه بايد حـداقل سه مورد از اين معيارها طی دوازده ماه برآورده شود.براساس چارچوب زيسـتی، عصـبی،
اجتماعی در سبب شناسی اعتيادها، در سطح عصبی آنـاتومی فعاليـت سيسـتم ميـل و رغبـت هنگام جستوجوی اجتماعی با نقايص ژنتيكی در سيستم پـاداش عصـبی  شـيميايی معتـادان
بخش ديگر در مدل اعتياد است كـه براسـاس آن، گسـترش مرتبط است.كاربردشناسی روزافزون شبكه های مجازی و افزايش دسترس پذيری به آنها ميتواند موجـب اعتيـاد افـراد بـه آنها شود.همچنين، براساس ديدگاه اجتماعی ممكن است جذابيت شـبكه هـای مجـازی،بازتاب فرهنگ فردگرايی جهان امروز باشد. شبكه های اجتماعی نوين، سـايتهـای خودمحـوری
هستند كه به جای توجه به جامعه، به فرد اهميت ميدهند. ساختار خودمحورانه اين شـبكه هـا ترغيب كننده ی رفتارهای اعتيادآورند و به افراد اجازه ميدهند كه جهت تقويـت روحيـات خـود و كسب تجربه لذت بخش، خود را در اين شبكه هـا بـه طـور مثبـت ابـراز كننـد. چنـين تجربيـات خوشايندی ميتواند رشد اعتياد به شبكه هـای مجـازی را هـدايت كنـد.نتـايج تحقيقـات بيانگر آن است كه برخی عوامـل  میتوانند زمینه ساز گـرايش افـراد بـه اسـتفاده افراطـی از شبكه های مجازی باشند كه شامل برخی صفات شخصـيتی ماننـد روانرنجـوری، درونگرايـی و خودشيفتگی،عزت نفس پايين و احساس تنهايی است. در ميان عوامل فردی كه پيشبينی كننده اعتياد افراد به شـبكه هـاي مجـازی انـد، احسـاس تنهايی اهميت بسزايی دارد. بسياری از محققان احساس تنهايی را تجربـه ذهنـی ناخوشـايندی ميدانند كه درنتيجه تفاوت بين روابط اجتماعی مورد انتظـار فـرد و وضـعيت كنـونی او ايجـاد ميشود. زيرا يكي از نيازهای انسان، نياز به تعلق داشتن است. اين نيـاز شـامل آرزوی فـرد برای ايجاد و حفظ حداقل روابط بين فردی مثبت و پايدار با ديگران است. نياز به تعلـق داشـتن
موجب انگيزش و هدايت افكار و هيجانات و رفتار بين فردی افـراد مـيشـود. البتـه در ميـزان وچگونگی ارضای اين نياز، تفاوتهايی نيز به چشم ميخـورد و ارضـای آن نيـز مسـتلزم داشـتن تعاملات مثبت و زياد با ديگران در يك موقعيـت بـادوام اسـت كـه موجـب خشـنودی طـرفين ميشود. درنتيجه، افرادی كه در ايجاد روابط رضايتبخش با ديگران مشكل دارنـد، دچـار نـوعی احساس كمبود ميشوند كه در آشفتگيهايی مانند احساس تنهايی تجلی مييابد
عزت نفس، ارزيابی خود در پرتو عقايد ديگران تعريف ميشود و براساس فرايندهای عـاطفی به ويژه احساس مثبت و منفی درباره خود بنا شده است.پژوهشها بيانگر آن است كه عزت نفس بالا در پيشرفت تحصيلی، مسئوليت پذيری شخصی و اجتماعی و روابط بـين فـردی نقـش دارد
راجرز معتقد است كه در همه سـنين، رشـد كامـل اسـتعدادهـای اساسی انسان بهواسطه عزت نفس بالا تحقق ميپذيرد. او علت اصلی عزت نفس پـايين افـراد را در ايـن ميداند كه به آنها فرصت كافی برای حمايت عاطفی و تأييد اجتماعی داده نميشود و در طول دوران رشد به صورت مستمر ارزيابی منفی از جانب ديگران دريافت ميكنند برخی پژوهشها به بررسی رابطه احساس تنهايی با استفاده افراطـی از شـبكه هـای مجـازی پرداخته اند؛ مثلاً، ميلوسويچ و همكاران در پژوهشی با عنوان پيشبينی كننده هـای اعتيـاد به شبكه های مجازی در صربستان دريافتند كه عواملی مانند عزت نفس، خودكارآمدی پـايين و درونگرايی و احساس تنهايی بالا با استفاده بيش از حـد از شـبكه هـای مجـازی مـرتبط اسـت.
پژوهش اينگ وادوتير پيرامون بررسی رابطه استفاده از فيسبـوک و احسـاس تنهـايی در دانشجويان و دانـش آمـوزان دبيرسـتانی نشـان داد كـه هرچقـدر دانشـجويان احسـاس تنهـايی بيشتری داشته باشند، زمان بيشتری را در فيسبوک میگذرانند پـژوهش ازگـر دربـاره بررسی رابطه بين اعتياد به شبكه های مجازی، اضطراب تعامل و سطوح احساس تنهايی معلمان در تركيه نشان داد كه اعتياد به شبكه های اجتماعی با سطوح مختلـف احسـاس تنهـايی رابطـه مثبت و معناداری دارد. پژوهش سانكاک ايدين و همكـاران نشـان داد كـه بـين اسـتفاده
بيش از حـد از فـيسبـوک و كـمرويـی رابطـه معنـاداری وجـود دارد. همچنـين، بـين ارتبـاط چهره به چهره با دوستان واحساس تنهايی رابطه منفی وجود دارد. يافته های كلايتون و همكاران بيانگر آن بود كه نگران بودن و احساس تنهايی، پيشبيني كننده قوی برای پيونـدجـويی بـا ديگران از طريق فيسبوک و اینستاگرام هستند.
نتايج برخی پژوهشها از رابطه عزت نفس و استفاده افراطی از شبكه هـای مجـازی حكايـت دارد؛ مثلاً، سابرامانيان و همكاران در مطالعه خود تأثيرات عزت نفس آشكار و ناآشـكار در استفاده خودشيفتگانه از فيسبوک را بررسی كردند. نتايج نشان داد كه عزت نفـس ناآشـكار بـا استفاده خودشيفتگانه از فيسبوک‌مرتبط است؛ درحاليكه عزت نفس ناآشكار با تعداد دوستان در فيسبوک رابطه منفی دارد.بنـابراين، هـدف پـژوهش حاضر بررسـی نقـش احسـاس تنهـايی و عـزت نفـس در اعتيـاد بـه شـبكه هـای اجتمـاعی در دانشجويان بود.
بر اين اساس فرضيه هايی به شرح ذيل ارائه شد:
1 .بين احساس تنهايی و اعتياد به شبكه های اجتماعی در دانشجويان دختر رابطه معناداری وجود دارد
2 .بين عزت نفس و اعتياد به شبكه های اجتمـاعی در دانشـجويان دختـر رابطـه معنـاداری وجود دارد
3 .احساس تنهايی و عزت نفس ميتوانند اعتياد به شبكه های اجتماعی را بـه طـور مطلـوبی پيشبينی كنند
4 .ابعاد احساس تنهايي (رمانتيك، اجتماعي و خـانوادگي) سـهم معنـاداري در پـيشبينـي
اعتياد به شبكه های اجتماعی دارند.

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.