احکام و شرایط نذر چیست؟

انسانها در مواجهه با بیماریها، مشکلات و گرفتاری های خود به هزاران کار دست می زنند، رفتن به پزشکان متفاوت و غیره، ولی یکی از روشهایی که شرع آن را تایید کرده است و ما از آن استفاده می کنیم نذر کردن است، نذر آن است که انسان ملتزم شود که کار خیرى را براى خدا بجا آورد، یا کارى را که نکردن آن بهتر است براى خدا ترک نماید، برای دیدن شرایط نذر و نظرات مراجع تقلید تا آخر با ما باشید.

برای نذر کردن یک سری شرایط لازم است که در صورت نبودن یکی از این شرایط نذر باطل می شود:

۱- اولین شرط نذر، خواندن صیغه نذر است، و عربی خواندن آن لازم نیست و همین که به فارسی و یا هر زبان دیگری بگوید: " چنانچه مریض من خوب شود، براى خدا بر من است که ده تومان به فقیر بدهم"، نذر او صحیح است.

۲- فردی که نذر می کند باید به سن تکلیف رسیده باشد و همچنین عاقل باشد و از روی اختیار و قصد نذر کند.

۳- در نذر زن بدون اجازه شوهر و فرزند بدون اجازه پدر بین مراجع عظام تقلید اختلاف وجود دارد:

نذر زن بدون اجازه شوهر:

الف _ از نظر آیت الله خمینی (ره)؛ نذر زن بدون اجازه شوهر به طور کلی باطل است.[۱]

ب _ به نظر آیت الله بهجت؛ نذر زن بدون اجازه شوهر باطل است، ولی بنابر احتیاط واجب باید به نذری که بدون اجازه کرده است عمل کند. [۲]

ج _ آیت الله خامنه ای می فرمایند: اگر شوهر حضور دارد، باید بنابر احتیاط نذر زن با اجازه او باشد.[۳]

د _ بنابر نظر آیت الله تبریزی،آیت الله سیستانی، آیت الله صافی گلپایگانی، آیت الله فاضل لنکرانی و آیت الله وحید خراسانی؛ اگر شوهر با نذر زن مخالفت کند، در صورتی که نذر زن منافی حق شوهر باشد، نذر او صحیح نمی باشد.[۴]

ه _ آیت الله مکارم شیرازی با نظر بالا مقداری فرق دارد، ایشان می فرمایند؛ نذر زن اگر مزاحم حقوق شوهر باشد بی اجازه او باطل است و اگر مزاحم نباشد احتیاط مستحب [۵] آن است که با اجازه او باشد.[۶]

نذر فرزند بدون اجازه پدر:

الف _ آیت الله خمینی، آیت الله خامنه ای، آیت الله مکارم شیرازی و آیت الله بهجت می فرمایند؛ فرزند باید به نظر خود عمل کند اگر چه بدون اجازه پدر باشد.[۷]

ب _ نظر آیت الله تبریزی، آیت الله سیستانی، آیت الله صافی گلپایگانی، آیت الله فاضل لنکرانی و آیت الله وحید خراسانی؛ در مورد نذر فرزند بدون اجازه پدر این است که؛ فرزند باید به نذر خود عمل کند، مگر اینکه پدر او را از این کار منع کنند، که در این صورت نذر باطل است.[۸]

 

۴- کاری که نذر می کند انجام دهد، باید انجامش ممکن باشد، بنابراین کسی که نمی تواند پیاده به کربلا برود، اگر چنین نذری بکند نذرش باطل است.

۵- نذر کردن انجام کار حرام و مکروه و همچنین ترک کار واجب و مستحب، صحیح نمی باشد.

۶- نذر را باید به همان طور که نذر شده انجام دهد، مثلا اگر نذر کرده روز خاصی را روزه بگیر باید همان روز را روزه بگیرد، و همچنین اگر نذر کرده پولی را به فقیر مشخصی بدهد باید به همان فقیر کمک شود.

۷- اگر بعد از نذر معلوم شود که قبل از نذر کردن حاجتش بر آورده شده است، نیازی به عمل به نذر نیست.[۹]

 

پی نوشتها:

۱- توضیح المسائل آیت الله خمینی، مسئله ۲۶۴۴.

۲- رساله عملیه آیت الله بهجت، نذر و عهد، مسئله ۱۰۲.

۳- کتاب استفتائات آیت الله خامنه ای، سوال ۸۵۲.

۴- رساله آیت الله تبریزی مسئله ۲۶۵۳. رساله آیت الله سیستانی مسئله ۲۶۵۳. رساله آیت الله صافی گلپایگانی مسئله ۲۶۵۳. توضیح المسائل آیت الله فاضل لنکرانی مسئله ۲۸۰۲.کتاب رساله آیت الله وحید خراسانی مسئله ۲۷۰۸.

۵- احتیاط مستحب: احتیاطى است غیر فتواى فقیه و لذا رعایت آن الزامى نیست.

۶- توضیح المسائل آیت الله مکارم شیرازی، مسئله ۲۲۷۷.

۷- رساله آیت الله خمینی مسئله ۲۶۴۶. رساله عملیه آیت الله بهجت، نذر و عهد، مسئله ۱۰۴. توضیح المسائل آیت الله مکارم شیرازی، مسئله ۲۲۷۹.

۸- رساله آیت الله تبریزی مسئله ۲۶۵۵. رساله آیت الله سیستانی مسئله ۲۶۵۵. رساله آیت الله صافی گلپایگانی مسئله ۲۶۵۵. توضیح المسائل آیت الله فاضل لنکرانی مسئله ۲۸۰۴.کتاب رساله آیت الله وحید خراسانی مسئله ۲۷۱۰.

۹- رساله آیت الله خمینی مسئله ۲۶۴۱ تا ۲۶۶۵. استفتائات آیت الله خامنه ای از سوال ۸۴۹ تا ۸۵۶. کتاب توضیح المسائل آیت الله سیستانی مسئله ۲۶۴۹ تا ۲۶۷۵. رساله آیت الله فاضل لنکرانی از مسئله ۲۷۹۷ تا ۲۸۲۵. کتاب رساله آیت الله میرزا جواد تبریزی مسئله ۲۶۴۹ تا ۲۶۷۵. رساله عملیه آیت الله بهجت نذر و عهد، از مسئله ۹۴ تا ۱۱۰. رساله آیت الله مکارم شیرازی از مساله ۲۲۷۲ تا ۲۲۹۷. کتاب توضیح المسائل آیت الله صافی گلپایگانی مسئله ۲۶۴۹ تا ۲۶۷۵. توضیح المسائل آیت الله وحید خراسانی از مسئله ۲۷۰۴ تا ۲۷۳۰.