شرط غلبه بر لشکر کفر!

جدای از آثار معنوی و اخروی ایمان به خدا، یکی از آثار دنیوی آن، افزایش چند برابری قدرت جهاد و رزم در مقابل کفّار است. قرآن کریم در آیه 65 سوره مبارکه انفال به این مطلب اشاره می‌کند که: «يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنينَ عَلَى الْقِتالِ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ يَغْلِبُوا أَلْفاً مِنَ الَّذينَ كَفَرُوا بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُون‏ [انفال/65] اى پيامبر! مؤمنان را به جنگ (با دشمن) تشويق كن! هر گاه بيست نفر با استقامت از شما باشند، بر دويست نفر غلبه مى‏‌كنند و اگر صد نفر باشند، بر هزار نفر از كسانى كه كافر شدند، پيروز مى‏‌گردند چرا كه آنها گروهى هستند كه نمى‏‌فهمند!» در رابطه با اثر ایمان بر قدرت جهاد گفتنی‌هایی است.

درجات ایمان
ایمان، دارای درجاتی است و مؤمنین دارای درجات ایمانی مختلفی هستند. امام سجّاد (علیه السلام) در صحیفه سجّادیه  از خداوند اینگونه درخواست می‌کند: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ بَلِّغْ بِإِيمَانِي أَكْمَلَ الْإِيمَانِ [1] بار خدايا، درود بفرست بر محمد و خاندانش و ايمان مرا به كامل‏‌ترين درجات ايمان‏ برسان.» امام صادق (علیه السلام) می‌فرمایند: «إنّ الإيمانَ عَشْرُ دَرَجاتٍ بِمَنزِلَةِ السُلَّمِ، يُصْعَدُ مِنهُ مِرْقاةً بَعدَ مِرْقاةٍ، فلا يَقُولَنَّ صاحبُ الاثنَينِ لِصاحِبِ الواحدِ: لَستَ على شَيءٍ، حتّى يَنْتهيَ إلَى العاشِرِ فلا تُسْقِطْ مَن هُو دُونَكَ فيُسْقِطَكَ مَن هُو فَوقَكَ، و إذا رأيتَ مَن هُو أسْفَلُ مِنكَ بدرجةٍ فارْفَعْهُ إليكَ برِفْقٍ، و لا تَحْمِلَنَّ علَيهِ ما لا يُطيقُ فَتَكْسِرَهُ، فإنّ مَن كَسَرَ مؤمنا فعلَيهِ جَبْرُهُ [2] ايمان، مانند نردبانى است كه ده پله دارد و پله هاى آن يكى پس از ديگرى پيموده مى‌شود. پس كسى كه در پله دوم است نبايد به آن كه در پله اول است بگويد تو چيزى نيستى، تا برسد به آن كه در پله دهم است (او هم نبايد به پايين‌تر خود چنين سخنى بگويد). آن را كه در پله پايين‌تر از تو قرار دارد نينداز كه بالاتر از تو نيز تو را مى‌اندازد. اگر ديدى كسى يك پله از تو پايين‌تر است با مهربانى و ملايمت او را به طرف خود بالا كشان و فراتر از توانش بارى به دوش او مگذار كه او را مى‌شكنى. و هر كس مؤمنى را بشكند بايد شكستگى او را جبران كند.»

صبر؛ ضامن پیروزی!
امام علی (علیه السلام) می‌فرمایند: «اَلصَّبْرُ كَفِيلٌ بِالظَّفَرِ [4] صبر ضامن پيروزى است.» داستان آزمایش صبر قوم بنی اسرائیل (سپاه طالوت) با تحمّل تشنگی و ننوشیدن از نهر آب، برای این بود که بدانند: «كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَليلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَ اللَّهُ مَعَ الصَّابِرين‏ [بقره/249] "چه بسيار گروه‏‌هاى كوچكى كه به فرمان خدا، بر گروه‌‏هاى عظيمى پيروز شدند!" و خداوند، با صابران و استقامت‏‌كنندگان) است.» حیات ایمان، وابسته به صبر است؛ به همین جهت پیامبر گرامی اسلام (صلّی الله علیه و آله) فرمودند: «عَلَيْكُمْ بِالصَّبْرِ فَإِنَّ الصَّبْرَ مِنَ الْإِيمَانِ كَالرَّأْسِ مِنَ الْجَسَدِ وَ لَا خَيْرَ فِي جَسَدٍ لَا رَأْسَ مَعَهُ وَ لَا [خَيْرَ] فِي إِيمَانٍ لَا صَبْرَ مَعَهُ‏ [5] و بر شما باد به شكيبايى، چه اين‌كه شكيبايى نسبت به ايمان، به منزله سر نسبت به بدن است؛ در بدنى كه سر نيست، و در ايمانى كه شكيبايى نباشد، خيرى نيست.»

نقش ایمان در میدان نبرد
مهم‌ترین عامل غلبه و پیروزی در جنگ، عمق و ریشه‌دار بودن انگیزه جنگ‌آور است. فردی که به میدان مبارزه می‌رود به اندازه هدف و ارزشی که برای آن به میدان آمده است، تلاش می‌کند و شجاعت و توان دارد. مهم‌ترین نقطه ضعف کفّار، ضعف انگیزشی آن‌ها در مقابل مسلمانان است. در آیه بعد از آیه مذکور سوره مبارکه انفال می‌آید: «الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ وَ عَلِمَ أَنَّ فيكُمْ ضَعْفاً فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُوا أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ اللَّهُ مَعَ الصَّابِرين‏ [انفال/66] هم اكنون خداوند به شما تخفيف داد، و دانست كه در شما ضعفى است بنابراين، هر گاه يكصد نفر با استقامت از شما باشند، بر دويست نفر پيروز مى‏‌شوند و اگر يك‌هزار نفر باشند، بر دو هزار نفر به فرمان خدا غلبه خواهند كرد! و خدا با صابران است!.» از این آیه شریفه فهمیده می‌شود که درجات ایمان، تأثیر مستقیم بر صبر آن‌ها در میدان جهاد دارد و صبر هم عامل غلبه دهنده آن‌ها در نبرد است؛ لذا هر اندازه که صبر و استقامت بیشتری از خود نشان دهند، بر تعداد بیشتری از کفّار غلبه خواهند کرد. امام علی (علیه السلام) ارتباط بین صبر و ایمان را این‌گونه بیان می‌دارند: «اَيُّهَا النّاسُ عَلَيْكُمْ بِالصَّبْرِ فَاِنَّهُ لاديِنَ لِمَن لا صَبْرَلَهُ [3] مردم! بر شما باد صبر و شكيبائى، چون كسى كه صبر نداشته باشد، دين نخواهد داشت.»

نتیجه این‌که؛ اگر ایمانی باشد، قطعاً باعث پیروزی بر کافران خواهد شد. هر چه درجه ایمان (بخوانید صبر) الهی مسلمین، بالاتر و عمیق‌تر باشد، به همان نسبت، تعداد کمتری از مسلمانان بر تعداد بیشتری از کفّار پیروز خواهند شد. اگر در جنگ‌هایی می‌بینیم که مسلمانان پیروز نمی‌شوند به خاطر عدم استقامت آن‌ها در مسیر جهاد با کفّار است؛ و الّا قطعاً! با تداوم مقاومت در مقابل دشمنان به پیروزی دست خواهند یافت. همه چیز، در اندازه صبر و استقامت امّت اسلام در میدان جهاد، خلاصه می‌شود.

پی‌نوشت
[1]. على بن الحسين، امام چهارم (عليه السلام‏)؛ الصحيفة السجادية، ناشر: دفتر نشر الهادى‏، قم، سال چاپ: 1376 ش‏، ص92.
[2]. كلينى، محمد بن يعقوب‏؛ الكافي( ط- الإسلامية)، محقق/مصحح: غفارى على اكبر و آخوندى، محمد؛ ناشر: دار الكتب الإسلامية، تهران، سال چاپ: 1407 ق‏، ج2، ص45.
[3]. مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى؛ ‏ بحار الأنوار( ط- بيروت)،  ناشر: دار إحياء التراث العربي، بیروت، سال چاپ: 1403 ق‏، ج‏68، ص92.
[4]. تميمى آمدى، عبد الواحد بن محمد؛ غرر الحكم و درر الكلم،  محقق / مصحح: رجائى، سيد مهدى، ناشر: دار الكتاب الإسلامي‏، قم، سال چاپ: 1410 ق، ‏ ص45، ح810.
[5]. شريف الرضي، محمد بن حسين؛ نهج البلاغة(صبحي صالح)، ناشر: هجرت‏، قم، سال چاپ: 1414 ق‏، ص482.

افزودن دیدگاه

لطفا پاسخ سوال را بنویسید.