هنگام عصباني مي شوم چگونه خودم را كنترل كنم؟

سوال: سلام من معمولا سر هر مشکل کوچیکی عصبانی میشم یا بهتر بگم از کوره در میرم .چگونه مي توانم در زمان عصبانيت خودم را كنترل كنم؟

همانطوركه خودتان هم مي دانيد خشم و غضب از خطرناك‏ترين حالات انسان است كه اگر جلو آن رها شود، گاه به شكل يك نوع جنون و ديوانگى و از دست دادن هر نوع كنترل بر اعصاب خودنمايى مى‏كند و بسيارى از تصميم‏هاى خطرناك و جناياتى كه انسان يك عمر بايد كفاره و جريمه آن را بپردازد، در چنين حالتى انجام مى‏شود. خشم  وغصب همچون آتشى سوزان است كه گاه يك جرقّه آن تدريجاً مبدل به خرمني از آتش مى‏شود، و خانه‏ ها و شهرهايى را در كام خود فرو مى‏ برد.همان گونه كه در روايتي از وجود نازنين رسول اكرم نقل شده است كه حضرت مي فرمايد:  غضب، آتش پاره سوزان و برافروخته ‏اى است از سوى شيطان«1»

و يا در روايتي ديگر از حضرت مي خوانيم كه مي فرمايد: غضب آتش برافروخته ‏اى است كه هر كس آن را فرو برد، آن آتش را خاموش كرده، و هر كس جلو آن را رها كند، نخستين كسى است كه به آن آتش مى‏سوزد«2»

در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام در يك جمله كوتاه و بسيار پر معنى مى‏خوانيم: خشم و غضب كليد تمام بدى‏ها است

اما راه كارهايي كه انسان مي تواند هنگام خشمگين شدن از آن ها استفاده نمايد

1: پناه بردن به خداوند:  آتش خشم و غضب يك انگيزه شيطانى است كه هر كس در برابر آن بايد به خدا پناه برد. همان گونه كه خداوند در قرآن كريم مي فرمايد: و هر گاه وسوسه‏ اى از شيطان به تو رسد، به خدا پناه بر كه او شنونده و داناست«4» هنگامى كه آيه نخست نازل شد و به پيامبر ص دستور داد در برابر جاهلان تحمل كند، پيامبر ص عرضه داشت پروردگارا با وجود خشم و غضب چگونه مى‏توان تحمل كرد؟ آيه دوم نازل شد و به پيامبر ص دستور داد كه چنين هنگامى خود را به خدا بسپار
كه او شنونده و دانا است
و خداوند در ادامه مي فرمايد: پرهيزگاران هنگامى كه گرفتار وسوسه‏ هاى شيطان شوند، به ياد (خدا و پاداش و كيفر او) مي افتند و (در پرتو ياد او، راه حق را مى‏بينند و) ناگهان بينا مى‏ گردند«5»
پس وقتي شما  عصباني مي شويد يادتون باشه كه در همه خلاف ها را روي خودتون باز كرديد و عذاب الهي هم همراه اين گناهان هست مثلا ممكن است به مادرتون توهين كنيد كه شديدترين عذاب ها براي كسي است كه به والدينش توهين كنه...پس با ذكر ياد خدا مي تونيد اين عصبانيت را درمان كنيد. همان گونه كه امام صادق عليه السلام مي فرمايد: آزار رساندن به پدر و مادر، جزو گناهان کبیره است؛ زیرا خداوند کسی که مورد عاق والدین قرار گرفته است را گناه کار و شقی و بدبخت قرار داده است«6»

پس هميشه اين را به خاطر بسپاريد كه احترام به والدين در كنار احترام به خداوند است نارحت كردن آن ها نارحت كردن خداوند است وقتي اين را يادتان باشد هيچ گاه عصباني نخواهيد شد پس هر گاه عصباني شديد بگوييد اعُوْذُبِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيْمِ»

2: وقتي عصباني شديد سريع خودتان را به وضوخانه رسانده و وضو بگيريد چون وضوء باعث مي شود خشم انسان كنترل شود همان گونه كه پيامبر اكرم مي فرمايد: خشم از شيطان و شيطان از آتش آفريده شده است و آتش با آب خاموش مى شود، پس هرگاه يكى از شما به خشم آمد، وضو بگيرد.«8»

3: هنگاه عصبانيت به سجده برويد: سجده كردن به هنگام عصبانيت باعث مي شود كه اين خشم غضب فرو كش كند همان گونه كه از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده كه حضرت مي فرمومايد: غضب جرقه‏اى است كه در قلب انسان قرار مى‏گيرد (و آثار آن در وجود او نمايان مى‏شود) آيا نمى‏بينيد كه چشمان او سرخ، و رگ‏هاى او متورّم مى‏شود. كسى كه اين حالات را در خود مشاهده كند، صورتش را به زمين بگذارد«8»

4: در بعضى ديگر آمده است به هنگام غضب «لا حَوُلَ وَ لا قُوَّةَ الَّا بِاللَّه الْعَلِىَّ الْعَظِيمِ» بگوييد تا غضب از شما برود. «9»

5:  تغيير دادن حالت يكى ديگر از طرق درمان غضب است همان گونه كه در روايات اسلامى آمده است: اگر شخص در حال نشستن عصبانى شده برخيزد و اگر ايستاده است بنشيند، و صورت از آن صحنه برگرداند يا دراز بكشد و اگر بتواند از آن محل دور شود، و خود را به كار ديگرى مشغول سازد.
 در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‏خوانيم: هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله (بر اثر كارهاى بسيار زشت جاهلان) عصبانى مى‏ شد، در حالى كه ايستاده بود مى ‏نشيت و اگر نشسته بود، به پهلو مى‏خوابيد و خشم او برطرف مى‏ شد «10»

6: هر گاه عصباني شديد اب بخوريد و يا اب به صورتتان بزنيد چرا كه غضب از شيطان است و او است كه اتش غضب را شعله ور مي كند و اب اين اتش را سرد و بي اثر مي كند
و البته يكي از مهم ترين اعمالي كه انسان را در برابر گناهان حفظ كند از جمله گناه خشم و عصبانيت نماز مي باشد نماز همانند يك ترمز است كه از رفتن انسان به سوي گناه جلوگيري مي كند همان گونه كه خداوند مي فرمايد: نماز را برپا دار، كه نماز (انسان را) از زشتيها و گناه بازمى‏دارد«11»

منابع:
1: الْغَضَبُ جَمْرَةٌ مِنَ الشَّيْطانِ « بحارالانوار، جلد 70، صفحه 265.»
2: الْغَضَبُ نارٌ مُوْقَدَةٌ، مَنْ كَظَمَهُ‏اطْفَأَها، وَ مَنْ اطْلَقَهُ كانَ اوَّلُ مُحْتَرِقٍ بِها « شرح غرر، جلد 2، حديث 1787.»
3: «الْغَضَبُ مِفْتاحُ كُلِّ شَرٍّ«. اصول كافى، جلد 2، صفحه 303.»
4: وَ امَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيطانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ انَّهُ سَميعٌ عَليمٌ«اعراف ايه 200»
5: إِنَّ الَّذينَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُون« اعراف ايه 201»
6: علل الشرایع، ج 2، ص 479.
7:  اِنَّ الغَضَبَ مِنَ الشَّيطانِ وَاِنَّ الشَّيطانَ خُلِقَ مِنَ النّارِ وَاِنَّما تُطفَأُ النّارُ بِالماءِ فَاِذا غَضِبَ اَحَدُكُم فَليَتَوَضَّ؛«نهج الفصاحه، ح 660»
8:  . المحجة البيضاء، جلد 5، صفحه 308.
9: . جامع الاحاديث، جلد 13، صفحه 472.
10: كانَ النَّبِىّ اذا غَضِبَ وَ هُوَ قائِمٌ جَلَسَ وَ اذا غَضِبَ وَ هُوَ جالِسٌ اضْطَجَعَ، فَيَذْهَبُ غَيْضُهُ؛«بحارالانوار، جلد 70، صفحه 272.»
11: اتْلُ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنَ الْكِتابِ وَ أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما تَصْنَعُون «سوره عنكبوت آيه 45»
 

افزودن دیدگاه

لطفا پاسخ سوال را بنویسید.