همسرم با حجاب داشتن، مشکل دارد ...

پرسش:

همسرم با حجاب داشتن، مشکل دارد؛ قبل از ازدواج با همسرم يكي از شرايطي را كه تعيين نمودم حجاب داشتن ايشان بود كه قبول نمودند، ولي بعد از عقد از انجام اين كار سر باز زدند و علت آن را اينگونه عنوان كردند كه در زمان قبل از عقد فكر مي كردند بتوانند اين كار را انجام دهند ولي الان توانايي اين كار را ندارند. در حال حاضر هم كه مدتي مي گذرد بيان مي كنند كه اين مساله شخصي است و من به عنوان همسر ايشان حق اظهار نظر در پوشش ايشان را ندارم. با توجه به شرح فوق، نمي دانم كه چگونه با ايشان رفتار نمايم؟ آيا آزادي شخصي ايشان را حفظ كنم و آيا چون حجاب واجب است بايد از ايشان جدا شوم؟ از لحاظ قانوني، حمايتي براي بنده وجود دارد كه بتوانم از آن طريق اقدام نمايم. راهنمایی کنید لطفاً.

پرسشگر گرامي؛ احساس مسئوليت و توجه شما به مسائل ديني و مذهبي به خصوص لزوم رعايت ارزش‏ها و هنجارهاى دينى و اخلاقى در بحث رعايت حجاب قابل تقدير و تحسين است. از اينكه به ما اعتماد كرده و مشكلتان را با ما درميان گذاشته ايد از شما متشكريم.
همانطور كه خود مي دانيد ارائه راهكارهاي عملي مناسب در مسير مشاوره، زماني محقق مي گردد كه مشاور از جوانب مختلف مسأله آگاهي داشته و به نوعي شرايط را با استفاده از اطلاعاتي كه در اختيار وي مي گذاريد درك نمايد. به عنوان نمونه بعضي از محورهايي كه در تعيين مسير مشاوره در مورد سؤال شما دخيل مي باشد، اين است كه حجاب مورد نظر شما چيست و چگونه است؟ حجاب همسرتان چگونه است و ايشان به چه مقدار پوشش مقيد است؟ شما در چه مرحله اي از ازدواجتان هستيد؟ آيا در دوران عقد به سر مي بريد و يا به اصطلاح عروسي كرده ايد؟ به هرحال بر حسب وظيفه مطالب و رهنمودهايي خدمتتان تقديم مي شود به اين اميد كه بتواند به شما در برون رفت از اين موقعيت كمك كند.

پاسخ اجمالي:
رعايت حجاب شرعاً واجب است و اگر زن رعايت نمي كند، وظيفه شوهر از نظر شرعي اين است كه او را نصيحت كند و با مدارا و اخلاق اسلامي او را وادار به حجاب شرعي بنمايد و چنانچه رعايت نكرد، ديگر تكليفي ندارد. البته شوهر مي تواند از رفتن زن در جامعه در صورتي كه رعايت حجاب و موازين شرعي را نكند، جلوگيري نمايد.
گفتني است براي كسي كه داراي ايمان و غيرت است لازم است بر حجاب و چگونگي رفتار همسر و خانواده اش نظارت كامل داشته باشد و بر اساس آيه شريفه قرآن در سوره تحريم (آیه 6) كه مي فرمايد «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ ناراً؛ يعني اي مردم خود و زن و فرزندانتان را از آتش جهنم حفظ كنيد»، آنان را امر به كارهاي خوب و وظايف شرعي نمايد و از كارهاي بد و حرام باز دارد كه رعايت حجاب يكي از مهمترين اين امور است.
بر خانم ها نيز واجب است در اين امور مخصوصا حجاب و عفاف علاوه بر اين كه يك امر واجب و ضروري دين است و رعايت آن بر آنها مانند نماز واجب است از شوهران اطاعت نمايند كه در واقع اگر شرع اطاعت از شوهر را در اين امور بر زن واجب كرده برگشت به اطاعت از خدا و رسول خدا (صلي الله عليه و اله) مي كند و چيز جدايي نيست.

تفصيل مطلب :
برادر گرامي، شما مي توانيد با دادن اطلاعات، به مرور زمان ايمان ايشان را تقويت نماييد و با ايجاد ترس از خدا و قيامت و تشويق كردن با تذكر برخي آيات و روايات و يا از طريق كتاب هايي كه در اين زمينه ها موجود است، ميل به رعايت حجاب را در ايشان ايجاد كنيد.
نكته مهمي كه بايد در ابتدا تذكر دهيم اين است كه بهتر است ابتدا به ساكن به طلاق و جدايي فكر نكنيد. جدايي در واقع پاك كردن صورت مسئله است نه حل مسئله. پس، از فكر جدايي (لااقل در حال حاضر و قبل از هر نوع اقدامي براي ارشاد ايشان) بيرون بياييد. در اين قسمت براي نمونه به موضوعاتي كه مي توانيد طرح نمائيد اشاره مي شود :
1- به همسرتان ياد آوري نمائيد كه اگر بر فرض رعايت حجاب، واجب نباشد و يا كار درستي نباشد، آنهايي كه حجاب را رعايت مي كنند در برابر آنهايي كه حجابشان را رعايت نمي كنند چيزي را از دست نداده اند (چون به غير از رعايت پوشش كه تضمين كننده امنيت روحي و جسمي او بوده، مانند بقيه مردم از اين دنيا بهره برده اند)؛ اما اگر آنچه را كه متدينين مي گويند درست باشد (كه قطعا نيز همينگونه است) كسانيكه به دستورات ديني عمل كرده اند نجات يافته اند و آنهايي كه بي حجابي يا بدحجابي و بی عفتی كرده اند، جز عذاب نصيبشان نخواهد شد.
2- از او سوال نمائيد كه دوست دارد چگونه فرزندي داشته باشد؛ فرزندي كه نسبت به مسائل ديني مقيد باشد و يا فرزندي كه در خصوص مسائل ديني بي مبالات باشد و اگر جواب وي اين است كه دوست دارد فرزندش مقيد به مسائل ديني باشد به او متذكر شويد كه نسبت به اين مساله فكر كند كه يك مادر بي مبالات نسبت به مسائل مذهبي چگونه مي تواند فرزندي متدين را تربيت نمايد.
3- شايد ايشان اظهار كند كه من به خدا ايمان و اعتقاد دارم و همينكه دلم پاك باشد و خوب باشم و در طول روز به ياد خدا باشم كفايت مي كند و نياز به رعايت حجاب نيست؟ اگر با چنين استدلال هايي مواجه شديد در پاسخ مي توانيد يادآور شويد كه همه اين موارد خوب است ولي جاي آن چيزي را كه خداوند از شما خواسته (يعني حجاب) را نمي گيرد. به او يادآور شويد كه اعتقاد داشتن به خدا فقط گفتن به زبان نيست و حجاب آن عملي است كه خود خداوند دستور داده است؛ كما اينكه دليل مطرود شدن شيطان از درگاه الهي عمل نكردن به دستور الهي بود نه اينكه شيطان به خدا اعتقاد نداشت و او را عبادت نكرده بود! امام صادق عليه السّلام فرمود: ... ايمان بدون عمل ثبات ندارد و عمل از ايمان مى ‏باشد. (ايمان و كفر-ترجمه الإيمان و الكفر، بحار الانوار، ج‏1، ص 408 )
4- وي را با فلسفه حجاب آشنا نمائيد. علاوه بر اينكه وي را با كتابهايي كه در اين خصوص به نگارش در آمده آشنا مي نمائيد در فرصت‏هاى مناسب فلسفه اين دستور الهي را نیز بيان كنيد.
5- وي را با پيامدهاي دنيوي و اخروي ترك حجاب كه در روايات ذكر شده آشنا نمائيد. به خصوص اگر به روش غيرمستقيم ارائه گردد و موجبات تنبه ایشان و موعظه را فراهم سازد.
6- آثار مثبت فردي، اجتماعي، روحي و جسمي حجاب را با دلايلي محكم بيان نمائيد.
7- در صحبت هايتان با ايشان اين نكته را تذكر دهيد كه حجاب، انسان مسلمان را جذابتر از آن چه هست نشان مي دهد و شاهد ما اين است كه اكثر جوانان مسلمان، براي ازدواج به دنبال دختر هاي محجبه مي باشند و اگر با تعمق بيشتر نگاه كنيم خواهيم يافت كه اصلا ازدواج در يك بعد، يعني مصاحبت با شخصي كه براي انسان تازگي داشته باشد؛ دختري كه مردان جسم او را ديده باشند داراي تازگي نمي باشد و حجاب باعث مي شود تا ديگران براي ازدواج با دختر محجبه تمايل پيدا كرده تا به اين موضوع كه در پس حجاب چه گوهري نهفته است دست يابند.
8- بهتر است بدانيد افسردگي و بيماري هاي روحي رواني معلول دوري از دستورات ديني و اخلاقي است نه عمل به آن ها و اگر در جامعه شاهد بيماري رواني در يك انسان متعهد مي شويم نه به خاطر ايمان وي بلكه به خاطر مشكلات ديگري غير از دينداري و عمل به دستورات الهي مي باشد و اين دو مساله نبايد با يكديگر اشتباه شود.
9- يقينا همسر شما به خاطر تقوا و خداترسي كه دارد به حجاب علاقه دارد اما برخي مسايل جانبي مانع از حجاب كامل شده است كه البته مي توانند با مطالعات بيشتر در زمينه حجاب نسبت به اين مسايل جانبی، بي اهميت شوند.
10- هر از چند گاهي (همچون شب هاي جمعه) با همسر خود سري به قبرستان و گذشتگان بزنيد و به وي گذر عمر و مرگ و بيهوده نبودن جهان هستي را ياد آور شويد، كه اين امر علاوه بر اينكه تاثير بسزايي در كاهش روحيه تكبر و غرور دارد انسان را به فكر و عبرت اندوزي فرو خواهد برد.
11- استفاده از ابزار احساس و عاطفه؛ براي بكارگيري از اين ابزار بايد موارد ذيل را مورد توجه قرار دهيد:
- از پيوند عاطفي كه در روابط زناشويي داريد استفاده نمائيد.
- براي بيان نظرات خود از افرادي كه ارتباط عاطفي قوي تري با همسرتان دارند (مانند پدر و مادر و برادر و خواهرش)نیز استفاده كنيد.
- از والدين و كسانيكه به عنوان الگو مي باشند بخواهيد كه آنها اهميت بيشتري به حجاب بدهند.
- از اتفاقات پيراموني خود جهت راهنمايي وي استفاده كنيد؛ به عنوان مثال شنيدن خبر مرگ ناگهاني دوستان و آشنايان و فاميل معمولا بسيار بر روي افراد تاثير مي گذارد و شما مي توانيد در چنين موقعيت هايي متذكر شويد كه مرگ معلوم نيست چه موقع به سراغ ما بيايد و چه بسا فرصت جبران گذشته را به ما ندهد و اگر ما دست خالي به آن دنيا برويم سرنوشت بسيار بدي پيدا خواهيم كرد؛ پس چه خوب است تا زنده ايم فرصت را غنيمت شمرده و براي خود ره توشه اي ذخيره نمائيم.
- از داستانهاي عبرت آموز بهره بگيريد.
- از اصول و عقايدي كه تا كنون نسبت به آنها پايبندي خود را حفظ نموده بهره كافي را ببريد؛ مثلا ممكن است وي ارادت خود را نسبت به حضرت زهرا و امام حسين و حضرت زينب (سلام الله عليهم اجمعين) حفظ كرده باشد؛ لذا شما مي توانيد با بهره گيري از زندگي حضرت زهرا (سلام الله عليها) و داستان عاشورا و حجاب حضرت زينب (سلام الله عليها) در حادثه كربلا، ايشان را به حجاب تشويق كنيد.
- اگر زماني حتي به ميزان اندكي حجاب خود را بهتر و بيشتر رعايت كرد او را تشويق كنيد و دائما روى نقاط ضعف او دست نگذاريد، بلكه جنبه هاى مثبت او خصوصا كارهايى كه مربوط به حجاب مى شود ولو كارهای كوچك، آن را تشويق كنيد. به عبارت ديگر هر رفتارى كه او براى حجاب انجام مى دهد مورد توجه اگر قرار گيرد كم كم علاقه او به حجاب بيشتر خواهد شد.
- پيشنهاد ديگر اينكه تلاش كنيد به هر كيفيت و طريقى شده، ايشان را به جمع خانواده هاي مؤمن ببريد كه با ديدن حجاب ديگران، تحت تأثير قرار گيرد.
- سفرهاى زيارتى و درك فضاهاي معنوي مى ‏تواند در تشويق ايشان به حجاب نقش مؤثرى داشته باشد. بنابراين سعى كنيد ايشان را به اين گونه مسافرت‏ها تشويق نمائيد.
- وجود ماهواره در اكثر زندگي هاي مردم موجب ورود فرهنگ بي ديني و لاابالي گري و بي حيايي گشته است؛ لذا زمينه هاي گناه همچون ماهواره و فيلم هاي مبتذل و موسيقي هاي حرام را از بين ببريد.

*** در پايان جهت رسيدن به نتيجه مطلوب و عملي شدن آنچه تا كنون گفته شد نكاتي را حتما بايد لحاظ نمائيد :
1- مطالب مندرج در اين نوشتار برنامه هايي عملي مي باشد كه پياده نمودن آنها نياز به صبر، حوصله و زمان دارد، بنابراين تمامي آنچه گفته شد را به عنوان يك مقاله و يا مطلب علمي يكجا مطرح ننمائيد؛ بلكه هر كدام از اين موارد را به تناسب موقعيت و در فرصتهاي مناسب به مرور زمان پياده كنيد.
2- در هيچ يك از مراحل گفته شده از برخورد نيك و ملاطفت آميز و احترام نهادن دور نشويد. اين را بدانيد كه با فشار و اجبار كسى را نمى توان هدايت نمود و چه بسا تأثير منفى آن بيشتر از هدايت گردد. اگر رابطه شما با همسرتان اكنون به جبهه گيرى و حساسيت نشان دادن و صف آرايى منتهى شده است براى مدتى سكوت كرده و حرفى به او نگوييد و به دنبال اجراى روش غيرمستقيم باشيد و به شكلى از همكارى افراد ديگر که مورد اعتماد شما می باشند، بهره مند شويد.
3- از زور و تحميل خودداري نمائيد چراكه تحميل، فطرت خداداد را منحرف مي سازد و او را از رعايت حجاب منصرف مي كند.
4- خطا و اشتباه نمودن را انتظار داشته و بپذيريد و بعد آن را فراموش كنيد.
5- تمام انتظارات و دستورات خود را در قالب محبت و دوستى بيان كنيد.
6- به شخصيت او به خصوص در جمع آشنایان و دوستان احترام بگذاريد.
7- توان روحى و جسمى و روانى او را در عمل به خوبى ها و ترك بدى ها مد نظر داشته باشيد و فراتر از توانش از او انتظار نداشته باشيد.
8- هرگز وى را سرزنش نكنيد و از طريق نكوهش و سرزنش نخواسته باشيد افكار و انديشه هاى خود را به وى منتقل و يا تحميل كنيد.
9- از سخت گيري و زياده روي پرهيز نموده و حجاب را سهل و آسان جلوه دهيد.
10- همسر شما بايد اين موضوع را درك نمايد كه آنچه كه شما مطرح مي نمائيد از سر دلسوزي و شفقت و مهرباني، همراه با رأفت و رحمت و عشق و موعظه حسنه مي باشد و نيت ديگري نداريد.
11- برخوردها بايد حكيمانه و پاسخ ها مستدل و منطقي و سازگار با حكمت باشد.
12- گفتگو بايد از جدال خصمانه و غرور و خودمحوري به دور باشد؛ پرسش و پاسخ‌ها نيكو، منطقي و اقناع كننده و براي كشف حقيقت باشد. (سوره مبارکه نحل ، آيه شریفه 125).
13- صفات پسنديده و نقاط مثبتي كه در ايشان هست را مد نظر قرار دهيد و همواره ايشان را به خاطر آن ويژگي هاي مثبت مورد احترام و تكريم قرار دهيد.
14- علاوه بر كتاب هايي كه معرفي خواهد شد هر چيزي كه احتمال مي دهيد در تشويق او براي رعايت حجاب مفيد است فراهم كنيد. مثلا از نوار سخنراني مربوط به حجاب يا فيلم مربوط به آن و ... كمك بگيريد.
15- مي توانيد آيات يا احاديثي كه در مورد اهميت حجاب است در معرض ديد او نصب كنيد.
16- از بحث و جدل هاي بي فايده كه ثمره اي جز بي احترامي به يكديگر و بسته شدن راه هاي ديگر ندارد جداً خودارى كنيد.
17- براى دستيابى به توفيق هدايت وي بسوي حجاب كامل، به ائمه اطهار(عليهم السلام) متوسل شويد و آنها را در پيشگاه خداوند واسطه كنيد كه خداوند توفيق چنين عملي را به شما عطا فرمايد.
18- به جاى اين كه او را سرزنش كنيد و يا مورد انتقاد قرار دهيد، اعمال مثبت زنان باحجاب را مورد تشويق قرار داده و هرگاه كه حجابش را بهتر رعايت مي كند بيشتر او را تحويل بگيريد و بيشتر مورد احترام و تكريم قرار دهيد.
19- نيت شما از بحث با وي محكوم كردن وي نباشد، بلكه به قصد تبيين و روشن شدن مسأله به گفتگو بپردازيد و هر زمان كه احساس كرديد تا حدودى قانع شد و يا ساكت شد، بحث را تمام شده تلقى كنيد ولى تصريح نشود كه پس حق با من است و يا از اين نتيجه گيرى هاى صريح كه طرف مقابل احساس ضعف كند و خداى نكرده به گونه اى به لجبازى منتهى نشود.
20- در خصوص مسائل ديني، از سوي خود اظهار نظر نكنيد بلكه مطالبي كه ارائه مي نمائيد مستند به آیات و همچنین روايات معتبر و يا فتاواي مراجع باشد.
21- هر شخصى يك نقطه پذيرش و به قول معروف «رگ خوابى» دارد، سعى كنيد اين رگ خواب و نقطه پذيرش را به دست آوريد و از اين كانال وارد شويد و هدف خود را تعقيب كنيد و لذا به صرف اين كه بايد شخصى را هدايت كرد بسنده نكنيد بلكه با مطالعه بر روى خصوصيات وى، راه نفوذ در او و جلب نظر او را به دست آوريد، سپس زير بناهاى فكرى وي را مورد بررسى قرار داده و در اصلاح آن بكوشيد. ديدگاه فرد در مورد خداوند، جهان هستى، انسان، مبدأ و معاد امورى است كه داراى نتيجه مستقيم بر عملكرد افراد مي باشد. پس بايد به تقويت و اصلاح اين مبانى كوشيد.
22- بهترين روشي كه از سوي معصومين عليهم السلام براي جذب ديگران به راه خدا معرفي شده اين است كه خودمان با اشتياق و علاقه به احكام دينى اسلام عمل كنيم و هميشه به دستورات دينى پايبند باشيم و در واقع با عمل خود ديگران را به دستور دينى دعوت كنيم، به عبارت ديگر احكام دينى را با عمل خود تبليغ كنيم.
قرآن در سوره بقره مى ‏فرمايد: « أَتَأمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُم»؛ «آيا ديگران را به نيكى دعوت مى ‏كنيد در حالى كه خودتان را فراموش كرده‏ ايد». (سوره مبارکه بقره، آیه شریفه 44)
حضرت صادق عليه السّلام فرمودند: مردم را با غير زبان خود (با اعمال و رفتار خود) به راه حق دعوت نمائيد . بايد مردم از شما ورع و كوشش و اعمال خير ببينند، كه اين روش كاملا جلب ‏كننده است. (بحار الأنوار، ج‏ 67، ص 303 )
البته علت اتخاذ چنين رويكردي نيز كاملا روشن است؛ چراكه اگر اهل عمل نباشيد ولو به ظاهر خود را متعبد هم جلوه دهيد تأثيرگذارى شما خيلى كم مى ‏شود. گذشته از اينكه چه بسا اگر حساسيت خاصى به شما پيدا كرده باشند دعوت زبانى شما نه تنها آنها را بيدار و هدايت نمى كند بلكه لجاجت و سرپيچى ديگران را ولو بخاطر ناراحت كردن شما بيشتر خواهند كرد.

*** در خاتمه توصيه ما به شما اين است كه بدون اين كه نااميد باشيد با حوصله و به تدريج به تلاش خود ادامه دهيد. ان‏شاءاللَّه نتيجه خوبیدر اين زمينه خواهيد گرفت. چرا كه قصد و نيت خوب و خالصانه و خداپسندانه تان به شما كمك خواهد كرد و تلاشتان پيش خداوند متعال محفوظ و مأجور است.

*** در خصوص حجاب مي توانيد به كتابهاي ذيل مراجعه كنيد :
- فلسفه حجاب، شهيد مرتضى مطهرى
- فرهنگ برهنگى و برهنگى فرهنگى، غلامعلى حداد عادل
- بهشت جوانان ، اسدالله محمدي نيا
- مجله پرسمان، دى ماه 1380 (مقاله اى درخصوص چرائى پوشش)
- كتاب هاى تفسير قرآن در ذيل آيات 59، 32، 31 و 60 سوره نور و 32 و 33 سوره احزاب

نویسنده : فاطمه سادات حسین پور

منبع: سایت پرسمان دانشجویی

افزودن دیدگاه

لطفا پاسخ سوال را بنویسید.