سند حدیث «مَن عَرَفَ نَفسَه عَرَفَ رَبَّه»

0 9

سند حدیث «مَن عَرَفَ نَفسَه عَرَفَ رَبَّه» چگونه است؟

 پاسخ :

این حدیث شریف ، در منابع مختلف روایى نقل شده است ؛ امّا سند متّصل به اهل بیت علیهم السلام ندارد .

گفتنى است که این حدیث ، یکى از یکصد سخنى است که ابو عثمان عمرو بن بحر جاحظ (م ۲۵۵ ق) از سخنان کوتاه امیر مؤمنان ، انتخاب کرده است و آن را مطلوبُ کلّ طالب من کلام أمیرالمؤمنین علیّ بن أبى طالب نامیده و در توصیف آن گفته است :

هر سخنش با هزار سخن زیباى عرب ، برابرى مى کند .[۱]

بر اساس برخى روایات ، این حدیث ، پیش از اسلام نیز مطرح بوده و در صُحُف ادریس علیه السلام[۲]نیز آمده است. از راغب اصفهانى نیز نقل شده که در رساله «تفصیل النشأتین و تحصیل السعادتین» آورده است :

قد رُوى إنّه ما أنزل اللّه من کتاب إلا و فیه : «إعرِفْ نفسَک ـ یا إنسان ـ تَعرفْ رَبَّک» .[۳]روایت شده که خداوند ، هیچ کتابى فرو نفرستاد ، جز آن که در آن بود: «اى انسان ! خود را بشناس ، خدایت را مى شناسى».

بارى ! حدیث یاد شده ، اصطلاحا «مُرسَل» نامیده مى شود و چگونگى اسناد آن مشخّص نیست ؛ لیکن با عنایت به این که مضمون آن در آیاتى (جاثیه: ۴، ذاریات: ۲۰ ـ ۲۱، فصلت: ۵۳) آمده و در واقع ، این حدیث ، شرح و تفسیر آن آیات است ، نیازى به ارزیابى سند ندارد و لذا بسیارى از محدّثان و محققّان ، آن را پذیرفته و بدان استناد کرده اند.

[۱]این یکصد جمله را ابن میثم بحرانى و نیز رشید وطواط وعبد الوهاب ، شرح کرده اند که مجموعا در یک مجلّد ، به تصحیح و همّت مرحوم میر جلال الدین محدّث اُرمَوى به طبع رسیده است (ر . ک : هزار و یک کلمه : ج ۳ ص ۱۹۴) .

[۲]ر . ک : ص ۱۴۲ ح ۳۴۸۰ .

[۳]هزار و یک کلمه : ج ۳ ص ۱۹۹ .

منبع:حدیث نت

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.