چشم‌چراني و هرزگي (1)

علي مختاري - لذت نگاه

آدمي دوست دارد از همة حواسّ خود به نوعي لذّت ببرد؛ هر چند همواره در شناخت لذّت راستين، دچار اشتباه مي‌شود؛ همان‌گونه كه برخي اعتياد به مشروبات الكلي و مواد مخدّر را براي خود نوعي لذّت مي‌شناسند.

اين خطر در ديدنيها نيز انسان را تهديد مي‌كند. آنچه زليخا را رسوا و انگشتان زنان مصري را مجروح كرد، نگاه به يك جوان خوش‌سيما بود؛ همان‌گونه كه همة نواهايي كه از دريچة گوش به صفحه ادراك انسان مخابره مي‌شود، نمي‌تواند نيازي را از انسان برآورد، همه مشاهدات چشم نيز آرامش  آور نيست و گاه دل را كور و راه را تاريك مي‌كند.

فرد با نگاه، اوهام لذّت  آوري را در ذهن خود مي‌آفريند و تقويت مي‌كند و براي لذّت‌بردن به  تدريج تصاوير ذهنيِ آن را بيش تر مي‌كند و نزد خود   به صحنه‌سازي ذهني روي مي‌آورد.  و پس از اوج اوهامِ غريزي، بي‌اختيار به سوي شخص مورد نظر به راه مي‌افتد و آتشِ تمايل در درونش شعله‌ور مي‌شود. آتشي كه بر اثر يك نگاه، روشن شد، و تا تمام گلبرگهاي ارزشهاي او را نسوزاند، فرو نمي‌نشانيد.

نجات از آثار و آسيبهاي جنسي، جز با مهار نگاه و پرهيز بانوان از ناپوشيدگي اندام و سيما، مهار نمي‌شود.

و با تلقين،‌ نمي‌توان از آن گريخت.[1]

ز دست ديده و دل هر دو فرياد

كه هر چه ديده بيند دل كند ياد

بسازم خنجري نيشش ز فولاد

زنم بر ديده تا دل گردد آزاد

دل و ديده

دل و قلب كه حقيقت آدمي است،‌ جنبة ملكوتي دارد و مركز فهم، تعقّل، تصميم و فرمان حركت است. دل، ديده‌باني به نام چشم دارد كه خبررسان هم هست و با ارائة آگاهيها، كتاب دل را تأليف مي‌كند.

اگر انسانِ با بصيرت و دارای ضمير پاك، به جلوه‌هاي زيباي هستي‌آفرين، بنگرد،‌ قلب از طريق چشم، در شهر خود قدم مي‌نهد و به سير و سلوك، تكامل و تقرّب به خدا مي‌پردازد و به  تدريج براي انسان، مقام شوق،‌ انس و بندگي پديد مي‌آورد.

اگر انسان،‌ هوشيار نباشد غفلت و جهالت و هوس بر او چيره مي‌شود و اسير دام شياطين مي‌گردد   . پس همين نگاه مي‌تواند دل را به چراگاه شيطان بكشاند.

جايگاه چشم، در ديدگاه امير مؤمنان(ع)

از امیر مؤمنان علی% روایات متعددی در وصف جایگاه «چشم» نقل گردیده که به برخی از آنها اشاره می شود:

1. «الْعُيُونُ طَلاِئعُ الْقُلُوبِ؛[2] چشمها ديده بانهاي دلهايند.»

2. «الْعَيْنُ بَرِيدُ الْقَلْبِ؛[3] چشم، قاصد  [و خبررسان] قلب است.»

3. «اللَّحْظُ رَائِدُ الْفِتَنِ؛[4] نگاه، جلو  دار فتنه‌ها است.»

نگاه از بهترين نعمتهاي خداوندي است تا با آن،‌ هستي را ببيني،‌ به مطالعه و پژوهش بپردازي، از هستي كه آيت حق، ‌و جلوه جمال الهي است،‌ به معرفت و عبادت پروردگار برسي، از زيباييهاي گيتي و همسر خويش بهره‌مند شوي و به كشف اسرار خلقت و توليد علم بپردازي.

از آنجا كه بشر، مختار و آزاد   آفريده شده است، بسياري، ناسپاسي و نمكدان‌شكني مي‌كنند و با تكبّر، سركشي، عصيان و طغيان، اين نعمت را در راه نافرماني خداوند به كار مي‌گيرند و نه تنها ديده،‌ بلكه دل را تباه مي‌كنند.

كشور ی كه مرز، ديده‌بان و گمرك نداشته باشد، هر سودجو   يا دشمني مي‌تواند به واردات بپردازد و كم كم ساكن و مالك كشور جان شود. وقتي ابليس، وارد و صاحب‌خانه شد، آدمي را به اسارت مي‌گيرد و با تسلّط بر او، دل را كه مركز اراده و تصميم است، فرمانروايي مي‌كند. اينجا  ست كه نقطه‌هاي سياه گناه به تدريج تمام صفحة دل را سياه مي ‌سازند و قسا وت قلب،‌ جايي براي بصيرت و بيداري نمي‌گذارد.

آية ذيل دريافت و درك اقرار گمراه و غافل را چنين ترسيم مي‌كند:

]لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها وَ لَهُمْ أَعْيُنٌ لا يُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُون[؛[5] دلهایی دارند که به وسيلة آن [حقايق را] نمي‌فهمند و چشمها  یی دارند که    با آن [به عبرت] ‌نمي‌نگرند و گوشهایی دارند که      با آن [معارف صحيح را] نمي‌شنوند؛ آنان همانند دامها هستند؛ بلكه از آنها گمراه‌ترند. آنان بي‌خبران‌اند.»

با چشم پاك، مي‌توان جمال تو را ديد چون هلال

هر ديده، جاي جلوة آن ماه پاره نيست

اهميت چشم‌پوشي از محرّمات

از جمله مراقبتهاي فردي، چشم‌پوشي از نامحرم است؛ چه بي‌واسطه يا با واسطه؛ زيرا ناهنجاريهاي جنسي از همين نقطه آغاز مي‌شود. سخنان حضرت امير مؤمنان علي% در اين باره بسيار مهم است. ايشان مي‌فرمايند: «نِعْمَ صَارِفُ الشَّهَوَاتِ غَضُّ الْأبْصَارِ؛[6] فرو بستن چشمها بازدارندة خوبي از اميال شهوي [و خواسته‌ها] است.»  همچنين مي‌فرمايند: «غَضُّ الطَّرْفِ مِنْ كَمَالِ الظَّرفِ؛[7]  فرو بستن چشم، ناشي  از كمال [و تعالي] ظرفيت [آدمي] است.»

 احاديث ديگری نیز دربارة چشم‌پوشي وجود دارد که در آنها چشم‌پوشي را  بالاترين عبادت، نهایت مروّت و مردانگي [8] راحتی دل و نجات از نابودی می داند. [9]

براي كاربردي شدن موضوع، به راه‌هاي ترك اين گناه و زمينه‌هاي پاك‌چشمي مي‌پردازيم:

آسيبهاي چشم‌چراني

امام علي(ع) مي‌فرمايد: «مَنْ أَطْلَقَ نَاظِرَهُ أَتْعَبَ حَاضِرَهُ مَنْ تَتَابَعَتْ لَحَظَاتُهُ دَامَتْ حَسَرَاتُهُ؛[10] كسي كه عنان چشمش را رها سازد، زندگي‌اش را به زحمت اندازد. كسي كه چشم‌چراني‌اش پي‌درپي باشد حسرتهايش، پياپي باشد.»

پيامبر خدا- مي‌فرمود: «إِيَّاكُمْ وَ فُضُولَ النَّظَرِ فَإِنَّهُ يَبْذُرُ الْهَوَى وَ يُوَلِّدُ الْغَفْلَة؛[11] از هرزه‌نگري بپرهيزيد؛ چرا كه بذر هوا و هوس مي‌كارد و غفلت به بار مي‌آورد.»

با يك نگاه، هزاران تصوّر و تخيّل به ذهن، راه مي‌يابد. اگر ناظر، بي‌همسر باشد، براي ارضاي غريزه، تحريك شده، يا به گناه آلوده مي‌شو د و       بايد تلخي تحمّل را بچشد و زجر بكشد و به بيماريهاي رواني دچار شود؛    و اگر ناظر، همسردار باشد از آنجا که سيما يا اندام زنان كم‌حجاب را می ببيند، تفاوتهايي كه در چهره، مو، صدا، اندام و عشوه‌هاي هر فرد است،‌ وي را جذّاب‌تر از همسر خود جلوه مي‌دهد و رفتارش تحريك‌آميزتر مي‌شود؛‌ چراکه :

1. بانوان در بيرون خانه، نظيف‌تر و مرتب‌تر حاضر مي‌شوند، عيبهاي جسمي يا اخلاقي آنان نيز ديده نمي‌شود؛

2. سرشت آدمي به گونه‌اي است كه تصور مي‌كند «مرغ همسايه، غاز است.»

3. معمولاً مردان به افراد زشت بي‌توجه‌اند و فقط زيبارويان را مي‌بينند كه ـ به تصور صحيح يا غلط ـ‌ از همسر خودش، لذّت‌آفرين‌تر مي‌نمايد. چنين مردي پيوسته نظاره‌گر چهره و يا اندامهاي زيبا و دلربا  ست و خيال مي‌كند همگي از همسرش جذاب‌ترند. افزون بر اين، گاهي صداهاي مهيّج، عشوه‌هاي مخصوص، بوي عطر و لباسهاي خوش‌رنگ، اين حالت را تشديد مي‌كند.

آيا اين مرد، بعد از اين فكرها و خيالات، خاطري آسوده دارد؟ هرگز! به همين دليل است كه روزانه ده‌ها خانواده، متلاشي مي‌شود و صدها خردسال از ساية پدر و مادر محروم مي‌مانند و در پي آن بستگان زوجين نيز دلخون و هزاران رابطة نامشروع،‌ با عواقب تباهي‌آور يا محروميتها، رخ مي‌دهد و كسي هم خبر ندارد و چندين نوع شرارت و شومي ديگر مي‌تواند رخ بدهد كه بيانش فرصتي فراتر مي‌خواهد.[12]

امام علي(ع) در اين باره هشدار مي‌دهد: «كَمْ مِنْ صَبَابَةٍ اُكْتُسِبَتْ مِنْ لَحْظَةٍ؛[13] بسي هوس كه از نيم نگاهي،‌ در آيد.»

امام صادق(ع) نيز فرموده است: «كَمْ مِنْ نَظْرَةٍ أَوْرَثَتْ حَسْرَةً طَوِيلَةً؛[14]  بسا نگاهي كه افسوس طولاني به بار آورد.»

يك لحظه هوسراني

يك عمر پشيماني

حضرت علي(ع) نیز مي‌فرمايد: «مَنْ أَطْلَقَ طَرْفَهُ جَلَبَ حَتْفَهُ؛[15] هر كه چشم خود را رها سازد، مرگ خود را فرا خواند.»

شهوات و كاستن كارآيي عقل

یکی از پیامدهای منفی برخی گناهان به ویژه گناه شهوت رانی و چشم چرانی، زائل کردن عقل و کم کردن کارآیی عقل انسان است؛ این نکته در روایات زیادی آمده که به برخی از آنها اشاره می شود: حضرت امام كاظم(ع) مي‌فرمايد: «مَنْ سَلَّطَ ثَلَاثاً عَلَی ثَلَاثٍ فَکَأنَّمَا اَعَانَ هَوَاهُ عَلَی هَدْمِ عَقْلِهِ: مَنْ اَظْلَمَ نُورَ فِکْرِهِ بِطُولِ اَمَلِهِ وَ لَحَا طَرَائِفَ حِکْمَتِهِ بِفُضُولِ کَلَامِهِ وَ اَطْفَاَ نُورَ عِبْرَتِهِ بِشَهَوَاتِ نَفْسِهِ فَکَاَنَّمَا اَعَانَ هَوَاهُ عَلَی هَدْمِ عَقْلِهِ وَ مَنْ هَدَمَ عَقْلِهِ اَفْسَدَ عَلَیْهِ دِینِهِ؛[16] كسي كه سه چيز را بر سه چيز مسلّط كند، به از بين بردن عقلش كمك كرده است: كسي كه با آرزوهاي طولاني،‌ نور انديشه‌اش را به تاريكي كشاند؛ كسي كه با حر  فهاي نسنجيده و زيادي، نكات دقيق حكمتش را محو مي‌كند و كسي كه با شهوات و هواهاي نفساني، چراغ عبرت‌پذير خود را خاموش مي‌سازد، چنين فردي، به ويراني عقل و درايت خويش كمك كرده است و بدين وسيله دين و دنياي خود را تباه مي‌كند.»

امام علي(ع) نيز مي‌فرمايد: «حَرَامٌ عَلَي كُلِّ عَقْلٍ مَغْلُولٍ بِالشَّهْوَةِ اَنْ يَنْتَفِعَ بِالْحِكْمَةٍ؛[17] بر هر عقل در بند شهوت، ممنوع است كه از حكمت  [و كشف حقيقت]،‌ استفاده كند.»

پيامدهاي چشم‌چراني، فراوان است. به برخي ديگر در ضمن مباحث پيش‌رو، اشاره مي‌شود. گفتني است كه راه‌هاي اساسي براي پاكي از شهوات، دو گونه است؛ برخي در اختیار همة افراد نیست، نظير نظارت رسمي يا غير رسمي، ايجاد محيط پاك، فراهم  سازي زمينه‌هاي ازدواج    آسان و پابرجا، آموزشهاي همگاني و تربيت خانوادگي  صحيح و مؤثّر؛ و برخی در اختیار همگان است و همگان می توانند آن را در زندگی به کار گیرند؛ اكنون به بعضی از آنها مي‌پردازيم:

زمينه‌هاي چشم‌پاكي

1. توجه به حضور و آگاهي خدا

خداوند در همه حال و همه‌جا، نه تنها از رفتارها كه از اسرار دروني و نيّتهاي ما نيز آگاه است؛ حتي بسياري از اسراري كه بر خود ما پوشيده است مثل انگيزه و نيّت بر او معلوم است. توجه به اين نكته كه در ديد و نظارت خدا هستيم، بازدارندة مؤثّري است. قرآن كريم مي‌فرمايد: ]أَ لَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرى[؛[18] «آيا نمي‌داند كه خداوند مي‌بيند؟»

و یا در جای دیگری می فرماید:  ]يَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَ مَا تُخْفِي الصُّدُورُ[؛[19] «[خدا] به نگاه‌هاي دزدانه و آنچه در دلها نهان است، آگاهي دارد.»

حضرت صادق(ع) دربارة ارزش رهايي از هرزه‌نگري و راه نجات از آن مي‌فرمايد: «مَا إِغْتَنَمَ أَحَدٌ بِمِثْلِ مَا اغْتَنَمَ بِغَضِّ الْبَصَرِ فَاِنَّ الْبَصَرَ لَا یُغَضُّ عَنْ مَحَارِمِ اللهِ اِلَّا وَ قَدْ سَبَقَ إِلَی قَلْبِهِ مُشَاهَدَةُ الْعَظَمَةِ وَ الْجَلَالِ؛[20] هيچ كس غنيمتي به چنگ نياورده است كه پر فايده‌تر از غنيمتي باشد كه آدمي از راه فرو بستن چشم، به دست آورده است؛ [زيرا] ديده‌ها بر حرامهاي خدا بسته نشود، مگر اينكه پيش از آن، مشاهدة عظمت و جلال خداوند، در دلش جا گرفته باشد.»

آن حضرت در ادامه مي‌فرمايد: از امام علي(ع) پرسيدند،‌ براي چشم‌پوشي از نگاه حرام، از چه وسيله‌اي مي‌توان كمك گرفت؟ امام فرمودند: «بِالْخُمُودِ تَحْتَ سُلْطَانِ الْمُطَّلِعِ عَلَى سِرِّك؛[21]  با در نظر گرفتن قدرت خداوندي كه از نهان تو آگاه است.»

2. توجّه به آگاهي امام زمان(ع)

همان‌گونه كه خداوند متعال  از رفتار ما آگاه است، پيامبران و امامان( هم از رفتار ما مطلع مي‌شوند. امام رضا(ع) می فرماید: «إِنَّ الْاَعْمَالَ تُعْرَضُ عَلَی رَسُولِ اللهِ - اَبرَارَهَا وَ فُجَّارَهَا؛[22] همانا کردار نیک و بد بندگان بر رسول خدا- عرضه می شود.» در برخی روايات  نیز چنين آمده است: «پروندة شيعيان، دوشنبه‌ها و پنج‌شنبه‌ها يا هر صبح و شام به خدمت امام زمان(ع) ارائه مي‌گردد.»[23]

قرآن كريم در این باره مي‌فرمايد: ]وَ قُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ...[؛[24] «(اي پيامبر به مردم) بگو: هر كاري را كه مي‌خواهيد انجام دهيد؛ [ولي بدانيد] ‌كه به زودي، كردارتان را خدا و رسول او و مؤمنان (گواهان اعمالتان در دنيا)‌ مي‌بينند                                                          .»

منع پيامبر(ص)

فضل بن عباس مي‌گويد: همراه پيامبر- سوار بودم. از مزدلفه به سوي مني سرازير بوديم. در سمت راست حضرت نيز شخصي كهنسال، همراه دخترش در حركت بود. زن جوان، دربارة احكام حجّ پدر پيرش پرسش مي‌كرد و پيامبر- او را راهنمايي مي‌كرد. من به او نگاه مي‌كردم. پيامبر- با دست مباركش، صورت فضل را از نگاه به زن جوان، منصرف كرد. در يك نقل آمده است كه پيامبر- اين كار را چند بار تكرار كرد؛ ولي چون ديد جوان باز هم نگاه مي‌كند. فرمود: پسر برادرم! اين روز، روزي است كه هر كه مالك شود در آن، چشم و گوش و زبانش    مورد آمرزش قرار گيرد.

در ذيل این روايت  چنين آمده است: عباس گفت: يا رسول الله! براي چه، صورت برادرزاده‌ات را منصرف كردي؟ پيامبر- فرمودند: «رَأيْتُ غُلَامَاً وَ جَارِيَةً شَابَّةً، فَخَشِيتُ عَلَيهِمَا الشَّيْطَان؛ دختر و پسر جواني را ديدم، پس ترسيدم كه شيطان بر آنان غلبه كند.»[25]

سيلي امام علي(ع)

مردي در خانه خدا، با آه و ناله در حالي كه صورتش را گرفته بود، نزد خليفة دوم آمد و چنين شكايت كرد: اي امير، حقّم را از علي بگير كه به صورتم سيلي زده است و بايد قصاص شود. عمر درنگ كرد تا علي% حاضر شد. وي از حضرت پرسيد: چرا او را زدي؟ امام%‌ فرمود: زيرا ديدم در حال طواف، چشم‌چراني مي‌كند. عمر پس از تحسين علي(ع) به آن مرد گفت: چشم خداوند بر تو افتاده و دست خداوند تو را زده است.[26]

3. توجه به پليدي چشم‌چراني

اگر انسان بداند چشم‌چراني، بسيار زشت، حرام و زناي نسبي است، ديگر به لذّت آني و مجازي آن فريفته نمي‌شود. از امام صادق% روايت شده است:‌ «مَا مِنْ عُضوٍ إِلَّا وَ هُوَ يُصِيبُ حَظّاً مِنَ الزِّنَى فَزِنَا  الْعَيْنَيْنِ النَّظَرُ وَ زِنَا  الْفَمِ الْقُبْلَةُ وَ زِناَ    الْيَدَيْنِ اللَّمْسُ صَدَّقَ الْفَرْجُ ذَلِكَ أَوْ    كَذَّبَ؛[27] هيچ عضوي نيست، جز آنكه سهمي از زنا دارد؛ زناي چشم،‌ نگاه حرام و زناي دهان بوسيدن حرام و زناي دست،‌ لمس حرام است، چه به زناي فرج بینجامد و چه نينجامد.»

4. توجه به پاسخگويي و مسئوليت چشم

چشم، نعمتي خدادادي است كه براي كار كرد ويژه‌اي آفريده شده است و بايد در راه‌هاي صحيح از آن استفاده شود و نبايد نعمت خدا، ابزاري براي سركشي و گناه شود. انسان به علت اهميت اين نعمت، درباره آن بازجويي خواهد شد. در توضيح آية: ]... إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا[؛[28] «... [زيرا] گوش و چشم و دل، هر يك مورد سؤال قرار خواهند گرفت.»

حضرت امام صادق% مي‌فرمايد: «يُسْأَلُ السَّمْعُ عَمَّا سَمِعَ وَ الْبَصَرُ عَمَّا نَظَرَ إِلَيْهِ وَ الْفُؤَادُ عَمَّا عَقَدَ عَلَيْهِ؛[29] از  گوش مي‌پرسند كه به چه گوش دادي؟ و از چشم سؤال مي‌شود كه به چه نگاه كردي؟ و از دل، بازجويي مي‌شود كه به چه دلبسته شدي.»

مردي به محضر امام صادق(ع) آمد و عرض كرد: من همسايه‌اي دارم كه كنيزان خواننده دارد. آنان غنا مي‌خوانند و مي‌نوازند، من گاهي كه براي اجابت مزاج به دستشويي مي‌روم، نشستن خود را طولاني‌تر مي‌كنم تا نغمه‌هاي آنها را بشنوم؛ در حالي كه براي چنين منظوري نرفته‌ام. آيا گناه دارد؟

امام صادق% آية فوق را تلاوت فرمود. آن مرد عرض كرد: گويا هرگز اين آيه را از هيچ‌كس ـ‌ نه عرب و نه عجم ـ‌ نشنيده بودم. اكنون اين كار را ترك و توبه مي‌كنم. حضرت فرمودند: برخيز و غسلِ توبه كن و تا مي‌تواني نماز بخوان؛ زيرا  گناه بزرگي را مرتكب مي‌شدي. اگر بر همين وضعيتي كه داشتي از دنيا رفته بودي، چقدر برايت بد بود. اكنون حمد خدا را به جاي آور  و از او توفيق توبه و پذيرش توبه‌ات را بخواه، توبه از هر چه خدا نمي‌پسندد؛ زيرا خدا جز كار زشت را ناپسند نمي‌دارد. تو هم كار قبيح را براي اهلش رها كن؛ زيرا براي هر كاري اهلي هست.

5. استفاده از موعظه

چشم‌چراني، نوعي بيماري است و ترك آن اراده‌اي قوي مي‌خواهد. بهره‌مندي از موعظه‌ها در تقويت اراده و ترك گناه مؤثر است. شخصي به محضر امام حسن%‌ عرض كرد: من فردي گناه كارم. صبرم تمام شده و نمي‌توانم خودداري كنم؛‌ چه كنم؟

امام حسن(ع) فرمودند: «پنج كار را انجام ده، بعد هر كاري مي‌خواهي بكن.

1. «لَا تَأْكُلْ رِزْقَ اللَّهِ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ؛ از روزي خداوند نخور، بعد هر گناهي مي‌خواهي بكن.»

2. «اُخْرُجْ مِنْ وَلَايَةِ اللَّهِ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ؛ از تحت ولايت [و قدرت] خدا بيرون شو و بعد هر كاري مي‌خواهي انجام ده.»

3. «اُطْلُبْ مَوْضِعاً لَا يَرَاكَ اللَّهُ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ؛ جايي پيدا كن كه خدا تو را نبيند، آن‌گاه هر كاري مي‌خواهي بكن.»

4. «إِذَا جَاءَ مَلَكُ الْمَوْتِ لِيَقْبِضَ رُوحَكَ فَادْفَعْهُ عَنْ نَفْسِكَ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ؛ هنگامي كه مأمور گرفتن جانها براي ستاندن جانت آمد، از خودت دورش كن و بعد هر كاري مي‌خواهي انجام ده.»

5. «وَ إِذَا أَدْخَلَكَ مَالِكٌ فِي النَّارِ فَلَا تَدْخُلْ فِي النَّارِ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ؛ از دست مأمور جهنّم رها شو و بعد هر كاري دلت مي‌خواهد بكن.»[30]

تأمّل و دقّت در اين موارد و ساير موعظه‌ها، توانبخش اراده‌هاست. شخصي به امام% عرض كرد: اراده  ام ضعيف شده و نمي‌توانم از خود ارضايي دست بردارم. حضرت فرمود: آيا در حضور ساير افراد هم گناه مي‌كني؟ پاسخ داد: نه، حضرت فرمود: پس اراده و توان داري.

تلقين به خويش كه من مي‌توانم، گناه را ترك و خود را پاك كنم،‌ در تقويت تقوا و توان، خيلي مؤثر است.

ادامه دارد...

____________________________________________

[1]. ر.ك: جلوه‌نمايي زنان و نگاه مردان، یوسف غلامی، نشر لاهیجی، قم، 1381 ش، ص‏114.

[2]. غرر الحكم و درر الکلم، عبد الواحد تمیمی آمدی، دفتر تبلیغات اسلامی، قم، 1366 ش، ح 405.

[3]. همان، ح 368.

[4]. همان، ح 366‏ و ر.ك: ح 1047، و ح 7626.

[5]. اعراف / 179.

[6]. غرر الحكم و درر الکلم، ج‏4، ح 6403.

[7]. همان، ح 6396.

[8]. همان، ح 6427 و 6400.

[9]. همان، ج‏5، ح 9122 و 9125.

[10]. بحار الانوار، محمدباقر مجلسی، دار الکتب الاسلامیة، تهران، بی‏تا، ج‏104، ص‏38، ح 33‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏.

[11]. همان، ج‏69، ص‏199، ح 29‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏.

[12]. براي توضيح بيش‏تر، ر.ك: جلوه‌نمايي زنان و نگاه مردان، ص‏119 ـ 120.

[13]. غرر الحكم، ح 6939‏ و ر.ك: ح 5314، و ح9124.

[14]. الكافي، کلینی، دار الحدیث، قم، 1429 ق، ج‏5، ص‏559، ح 12.

[15]. غرر الحكم، ح 9124.

[16]. الكافي،‏ ج‏1، ص‏17؛ بحار الانوار، ج‏1، ص‏137.

[17]. بحار الانوار، ج‏3، ص‏404، ح 4902.

[18]. علق / 14.

[19]. غافر / 19.

[20]. مستدرك الوسائل، محدث نوری، مؤسسه آل البیت، قم، 1408 ق، ج‏14، ص‏269‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏.

[21]. همان.

[22]. کافی، ج‏1، ص‏230.

[23]. ر.ك: اصول كافي، ج‏1، ص‏543، كتاب الحجة‏، باب 29، باب «عرض الاعمال علي النبي...»، ح 583 ـ‌ 590.

[24]. توبه / 105.

[25]. الاخلاق في الاحاديث المشتركه، علی مختاری، دانشگاه قرآن و حدیث، ج‏3، ص‏32 ـ نقل به مضمون چند حديث است ـ‌ و ر.ك: تربيت جنسي، ص‏418.

[26]. دانشنامه امام علي%، زير نظر علي اكبر رشاد، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، تهران، 1380، ج11، ص‏257، به نقل از: الرياض النضرة، ج‏3، ص‏165.

[27]. الكافي، ج‏5، ص‏559؛ وسائل الشيعة، حرّ عاملی، مؤسسه آل البیت(، قم، ‏‏ج‏20، ص191‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏.

[28]. اسراء / 36.

[29]. الكافي، ج‏2، ص‏37؛ وسائل الشيعة، ج‏15، ص167.

[30]. بحار الانوار، ج‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏، ص‏126؛ تربيت جنسي، ص414.

برچسب‌ها: 

افزودن دیدگاه

لطفا پاسخ سوال را بنویسید.