آثار و برکات زیارت معصومان‌علیهم‌السلام

«امام جواد، امام هادی، امام عسکری و امام زمان‌علیهم‌السلام»
چکیده
زیارت هر یک از حضرات معصومین‌علیهم‌السلام، آن چنان آثار و برکاتی دارد که آگاهی از آن، هر دلی را مشتاق زیارت آنان می کند، همچون زیارت امام جواد‌علیه‌السلام که برای زائرش اجری عظیم است، و چون امام هادی‌علیه‌السلام که ثواب حج و عمره را به زائرش می بخشند و دعایش را به اجابت می رسانند، و چون امام حسن عسکری‌علیه‌السلام که برای زائرش، زیارتی همچون زیارت رسول خدا‌صلی‌الله‌علیه‌وآله و نجات در قیامت و امنیت دنیوی است و برای زائر فرزندش حضرت مهدی‌علیه‌السلام ثواب هزاران حسنه می باشد.
کلید واژه
زیارت، ثواب، معصومان‌علیهم‌السلام.
پاداش زیارت امام جواد‌علیه‌السلام
اجر عظیم
«ابراهیم  بن عقبه» می گوید: به ابی الحسن الثالث [امام هادی‌علیه‌السلام] نوشتم: «أَسْأَلُهُ عَنْ زِیارَةِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْحُسَینِ وَ عَنْ زِیارَةِ أَبِی الْحَسَنِ وَ أَبِی جَعْفَرٍ‌علیهم‌السلام أَجْمَعِینَ فَكَتَبَ إِلَی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ‌علیه‌السلام الْمُقَدَّمُ وَ هَذَا أَجْمَعُ وَ أَعْظَمُ أَجْراً؛ (۱) از زیارت اباعبدالله الحسین و ابی الحسن [امام هفتم] و ابی جعفر [امام جواد‌علیه‌السلام] جمیعاً پرسیدم. پس نوشت: [زیارت] ابا عبدالله‌علیه‌السلام مقدّم است و زیارت این [دو] جامع تر است، و اجر بیش تری دارد.»
فیض کاشانی‌رحمه‌الله در توضیح حدیث فوق می گوید: شاید مراد سؤال کننده این است که زیارت امام حسین‌علیه‌السلام تنها برتر است و یا زیارت ابوالحسن و ابوجعفر‌علیهما‌السلام با هم؟ حضرت جواب داده است که زیارت اباعبدالله اولای به تقدیم است، ولی زیارت آن دو جامع تر است و شاید وجهش این باشد که اعتقاد آن دو مستلزم اعتقاد به امامت جدّ ایشان [حسین  بن علی‌علیهما‌السلام] است نه عکس، [چون ممکن است کسی به امام حسین‌علیه‌السلام اعتقاد داشته باشد، ولی شش امامی باشد و به امامت موسی  بن جعفر و امام جواد‌علیهما‌السلام اعتقاد نداشته باشد] پس گویا زیارت آن دو مشتمل [و همراه با اعتقاد] به زیارت او [حسین‌علیه‌السلام] است و اجرش بیش‌تر است؛ چون این زیارت مستلزم آن نیز می باشد. (۲)
«داود صرمی» می گوید: به اباالحسن عسکری‌علیه‌السلام عرض کردم: «إِنِّی زُرْتُ أَبَاكَ وَ جَعَلْتُ ذَلِكَ لَكُمْ فَقَالَ لَكَ مِنَ اللَّهِ أَجْرٌ وَ ثَوَابٌ عَظِیمٌ وَ مِنَّا الْمَحْمَدَة؛ (۳) من پدر [بزرگوار] تان را زیارت کردم و [ثواب] آن را برای شما قرار دادم. پس حضرت‌علیه‌السلام فرمود: از طرف خداوند برای تو اجر و ثوابی بزرگ است و از طرف ما مستحق مدح می باشی.»
پاداش زیارت امام هادی‌علیه‌السلام
۱. ثواب حج و عمره
«ابی علی حرّانی» می گوید: به امام صادق‌علیه‌السلام عرض کردم: پاداش زیارت قبر امام حسین‌علیه‌السلام چیست؟ فرمود: «مَنْ أَتَاهُ وَ زَارَهُ وَ صَلَّى عِنْدَهُ رَكْعَتَینِ أَوْ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ كَتَبَ اللَّهُ [كُتِبَتْ ] لَهُ حِجَّةً وَ عُمْرَةً قَالَ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ وَ كَذَلِكَ لِكُلِّ مَنْ أَتَى قَبْرَ إِمَامٍ مُفْتَرَضٍ طَاعَتُهُ، قَالَ وَ كَذَلِكَ لِكُلِّ مَنْ أَتَى قَبْرَ إِمَامٍ مُفْتَرَضٍ طَاعَتُهُ ؛ (۴) کسی که نزد او آید، و [قبر] او را زیارت کند و نزد او دو رکعت یا چهار رکعت نماز گزارد، خداوند پاداش یک حج و عمره برایش می نویسد. [راوی می گوید] عرض کردم: آیا چنین پاداشی برای زیارت تمامی امامان واجب الطاعۀ مترتب است؟ فرمود: [بلی] چنین است که زیارت هر امام واجب الطاعۀ چنین پاداشی دارد.»
۲. استجابت دعا
شخصی به نام «منصور» از عموی پدرش نقل می کند که: به امام هادی‌علیه‌السلام عرض کرد: «عَلِّمنی یا سیّدی دُعاءً اَتَقَرَّبُ اِلَی اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ فَقَالَ هَذَا دُعَاءٌ کَثیراً مَا أدعوُ بِهِ وَ قَد سَأَلتُ اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ اَن لا یُخیِّبُ مَن دَعا بِهِ فی مَشهدی بعدی وَ هُوَ یا عُدَّتی عِندَ العُدَدِ وَ یا رَجائی...؛ (۵) مولای من! دعایی به من بیاموز که با آن به خدای عزیز و جلیل تقرّب جویم! حضرت‌علیه‌السلام فرمود: این دعایی است که زیاد آن را می خوانم و از خداوند عزوجل خواسته ام که هر کس با این الفاظ، در کنار بارگاه من دعا کند، ناامید برنگردد و دعا این است: «یا عُدَّتی عِندَ العُدَدِ وَ یا رَجائی...»
پاداش زیارت امام حسن عسکری‌علیه‌السلام
۱. همچون زیارت رسول خدا‌صلی‌الله‌علیه‌وآله
از «زید شحّام» نقل شده است که: به امام صادق‌علیه‌السلام عرض کردم: پاداش زیارت یکی از شما [امامان] چیست؟ فرمود: «كَمَنْ زَارَ رَسُولَ اللَّهِ‌صلی‌الله‌علیه‌وآله؛ (۶) فرمود: مثل کسی است که رسول خدا‌صلی‌الله‌علیه‌وآله را زیارت کرده است.»
۲. نجات در قیامت
«مَنْ زَارَنِی أَوْ زَارَ أَحَداً مِنْ ذُرِّیتِی زُرْتُهُ یوْمَ الْقِیامَةِ فَأَنْقَذْتُهُ مِنْ أَهْوَالِهَا؛ (۷) کسی که من و یا یکی از فرزندانم را زیارت کند در قیامت او را زیارت می کنم، و از سختیهای قیامت نجاتش می دهم.»
۳. امنیت دنیوی
امام حسن عسکری‌علیه‌السلام فرمود: «قَبْرِی بِسُرَّ مَنْ رَأَى أَمَانٌ لِأَهْلِ الْجَانِبَین ؛ (۸) مزار من در سامرا موجب امنیّت دو گروه [سنی و شیعه] است.»
۴. زیارت تمام امامان
«عبدالرحمن» می گوید: بر امام کاظم‌علیه‌السلام وارد شدم، سپس عرض کردم: زیارت حسین  بن علی‌علیهما‌السلام یا زیارت امیرمؤمنان‌علیه‌السلام یا فلان امام و... کدام یک بهتر است؟ حضرت‌علیه‌السلام فرمود: «یا عَبْدَ الرَّحْمَنِ مَنْ زَارَ أَوَّلَنَا فَقَدْ زَارَ آخِرَنَا وَ مَنْ زَارَ آخِرَنَا فَقَدْ زَارَ أَوَّلَنَا...؛ (۹) ای عبدالرحمان کسی که اوّلین ما را زیارت کند، به حقیقت آخرین ما را زیارت کرده است و کسی که آخرین ما را زیارت کند، به حقیقت اوّلین ما را زیارت کرده است.»
آثار زیارت حضرت مهدی‌علیه‌السلام
۱. همچون زیارت رسول خدا‌صلی‌الله‌علیه‌وآله
از «زید شحّام» نقل شده است که: به امام صادق‌علیه‌السلام عرض کردم: «مَا لِمَنْ زَارَ أَحَداً مِنْكُمْ قَالَ كَمَنْ زَارَ رَسُولَ اللَّهِ‌صلی‌الله‌علیه‌وآله؛ (۱۰) چه پاداشی دارد کسی که یکی از شماها را زیارت کند؟ فرمود: مانند کسی است که رسول خدا‌صلی‌الله‌علیه‌وآله را زیارت کند.»
۲. هزاران حسنه
امام صادق‌علیه‌السلام درباره دعای عهد فرمود: «مَنْ دَعا اِلی اللهِ تَعالی اَرْبَعینَ صَبَاحاً بهذا العَهدِ کَانَ مِنْ اَنْصَارِ قائِمِنَا، فَاِنْ مَاتَ قَبْلَهُ اَخْرَجَهُ اللهَ تَعالی مِنْ قَبْرِه، وَ اَعْطَاهُ بِکُلِّ کَلِمَةٍ اَلْفَ حَسَنَةٍ، وَ مَحا عَنْهُ اَلْفَ سَیِّئَةٍ وَ هُوَ هَذَا «اَللَّهُمَّ رَبَّ النُّورِ الْعَظیمُ...؛ (۱۱) کسی که دعای عهد را چهل صبح بخواند، از یاوران مهدی‌علیه‌السلام خواهد بود، و اگر قبل از ظهور حضرت مهدی‌علیه‌السلام از دنیا رفت، خداوند او را در [هنگام رجعت] از قبر خارج می کند و در مقابل هر کلمه به او هزار حسنه می دهد و هزار گناه را از او محو می کند و آن دعا این است: اَللَّهُمَّ رَبَّ النُّورِ الْعَظیمُ... .»
«ابی علی حسن  بن اشناس» می گوید: به «ابو جعفر محمدبن عثمان» از اشتیاق به دیدن مولایم [صاحب الزمان‌علیه‌السلام] شکوه کردم. او به من گفت: با شوقی که داری، دوست داری او را ببینی؟ «فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ لِی شَكَرَ اللَّهُ لَكَ شَوْقَكَ وَ أَرَاكَ وَجْهَهُ فِی یسْرٍ وَ عَافِیةٍ لَا تَلْتَمِسْ یا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ أَنْ تَرَاهُ فَإِنَّ أَیامَ الْغَیبَةِ تَشْتَاقُ إِلَیهِ وَ لَا تَسْأَلِ الِاجْتِمَاعَ مَعَهُ إِنَّهَا عَزَائِمُ اللَّهِ وَ التَّسْلِیمُ لَهَا أَوْلَى وَ لَكِنْ تَوَجَّهْ إِلَیهِ بِالزِّیارَة...؛ (۱۲) پس گفتم: بلی، ابوجعفر گفت: خداوند شوق و اشتیاق تو را بپذیرد و چهرۀ او [مهدی‌عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف] را به راحتی و عافیت نشانت دهد. [ولی]  ای اباعبدالله! درخواست دیدن او را نداشته باش؛ زیرا دوران غیبت [دوران اشتیاق است، پس] مشتاق او باش و درخواست اجتماع [و دیدن] او را نکن؛ چون غیبت از عزائم [و امور مهمّه] است و تسلیم در مقابل آن بهتر؛ ولی با زیارت به او توجه کن.»
پاداش استقبال زائران
حسن ختام این بخش را حدیثی قرار می دهیم که دربارۀ استقبال از زائران قبور  اهل بیت‌علیهم‌السلام وارد شده است. امام صادق‌علیه‌السلام فرمود: «اِذَا انْصَرَفَ الرَّجُلُ مِنْ اِخوانِکُمْ مِنْ زِیَارَتِنَا اَوْ زِیَارَةِ قُبُورِنَا فاَسْتَقْبِلوُهُ وَ سَلِّمُوا عَلَیْهِ وَ هَنِّئُوهُ بِمَا وَهَبَ الله لَهُ فَاِنَّ لَکُمْ مِثْلَ ثوابِهِ؛ (۱۳) وقتی یکی از شما [شیعیان] از زیارت ما یا زیارت قبور ما برگشت، به استقبال او بروید و به او سلام کنید و او را به خاطر این نعمت که خدا به او داده است تبریک بگویید تا پاداشی مثل او ببرید.»
ترویج استقبال از زائران در واقع تشویق و ترغیب به سمت و سوی زیارت معصومان‌علیهم‌السلام است، با تمام آثار شگرفی که بر آن مترتب می باشد. در واقع تبلیغ بی نام و نشانی است که آثارش بیش از تبلیغات نام و نشان دار می باشد؛ چرا که این استقبال، شخصیت زائر را زنده می کند و بر آن می افزاید، و همچنین صدها دل را مشتاق زیارت خانۀ خدا و مشاهِد مشرفه می کند.
فهرست منابع
۱. طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الاحکام، دارالکتب الاسلامیۀ، تهران، چاپ چهارم، ۱۳۶۵ش.
۲. کاشانی، فیض، الوافی، مکتبۀ الامام امیرالمؤمنین، اصفهان، چاپ اول، ۱۴۱۱ق.
۳. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، اسلامیه، تهران، چاپ دوم، ۱۳۶۲ش.
۴. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، مؤسسة الوفاء، بیروت، ۱۴۰۳ ق.
۵. شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعۀ، آل البیت، قم، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.

پی‌نوشـــــــــــــت‌ها:

(۱). کافی، شیخ کلینی، ج۴، ص ۵۸۳؛ تهذیب، شیخ طوسی، ج ۶، ص ۹۱، ح ۱؛ وسائل الشیعه، شیخ حرّ عاملی، ج ۱۴، ص ۵۷۰، باب ۸۹، ح ۱؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج ۱۰۲، ص ۲، ح ۷- ۹.
(۲). وافی، فیض کاشانی، ج ۱۴، ص ۱۵۳۵.
(۳). تهذیب، شیخ طوسی، ج ۶، ص ۱۱۰، ح ۱۵؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج ۱۰۲، ص ۲۵۶، ح ۳.
(۴). الکامل، ابن اثیر، باب ۸۳، ص ۲۵۱، ج ۳.
(۵). بحارالانوار، علامه مجلسی، ج ۱۰۲، ص ۵۹، ح ۲؛ امالی، شیخ صدوق، ج ۱، ص ۲۸۶.
(۶). کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۵۷۹، ح ۱.
(۷). وسائل الشیعه، شیخ حرّ عاملی، ج ۱۴، ص ۳۳۱، ح ۲۳؛ بحارالانوار، علامه مجلسی، ج ۱۰۰، ص ۱۲۳، ح۳۱.
(۸). تهذیب، شیخ طوسی، ج ۶، ص ۹۳، ح ۳.
(۹). بحارالانوار، علامه مجلسی، ج ۱۰۰، ص ۱۲۱، ح ۲۶.
(۱۰). کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۵۷۹، ح ۱؛ تهذیب، شیخ طوسی، ج ۶، ص ۷۹، ح ۵؛ وسائل الشیعه، شیخ حرّ عاملی، ج ۱۴، ص ۵۷۱، ح۱.
(۱۱). بحارالانوار، علامه مجلسی، ج ۱۰۲، ص۱۱۱.
(۱۲). همان، ج ۵۳، ح ۶ و ج ۱۰۲، ص ۹۷؛ مستدرک الوسائل، میرزای نوری، ج ۱۰، ص۳۶۵.
(۱۳). بحارالانوار، علامه مجلسی، ج ۱۰۲، ص ۳۰۲، ح ۱.

برچسب‌ها: 

افزودن دیدگاه