سلام آيا صحيح است كه حضرت سكينه با مصعب ابن زبير ازدواج نموده است

در مورد ازدواج مصعب با سكينه دختر امام حسين(ع) بين مورخين اختلاف نظر وجود دارد. گروهي بر اين عقيده­اند كه سكينه فقط با عبدالله بن حسن (پسر عموي خود) ازدواج كرده است.[۱] مقرم در كتاب خود مي­گويد: «مصعب بن زبير كارگزار برادرش در بصره بود. از اين رو تسلطي بر حجاز نداشت تا امام سجاد(ع) از او بيم داشته و به ناچار بانو سكينه را به ازدواج او درآورد. هم­چنين عواطف مردم نسبت به اهل بيت(ع) جريحه­دار بود و به خصوص بعد از واقعه كربلا هر كس به آنان قصد سوئي مي­ورزيد، مبغوض ديگران مي­گرديد.[۲]»
اما گروه ديگري از مورخين ازدواج اين دو را ذكر كرده­اند.[۳] ابن­ طقطقي مي­نويسد: «وي (مصعب) سكينه دختر حسين(ع) و عايشه دختر طلحه را به همسري گرفت و آن­ها را يك جا در خانه خود گرد آورد».[۴]
شعبي جرياني را نقل مي­كند كه ذكر آن خالي از لطف نيست. مي­گويد: «من و عبدالله بن زبير و عبدالملك بن مروان و مصعب­ بن زبير در برابر كعبه نشسته بوديم و سخن مي­گفتيم. پس از پايان سخن قرار شد، هر يك از ما برخيزد، ركن يماني را بگيرد و حاجتش را بگويد.» وي سپس مي­گويد، هر يك چه دعايي كردند و چه حاجتي خواستند. جالب اين ­كه همه به خواسته­هايشان رسيدند. اما آن چه مصعب خواسته بود اين بود كه خداوندا مرا نميران تا آن كه امير عراق گردم و با سكينه بنت الحسين­(ع) پيوند زناشويي ببندم.[۵]
اكنون با آن چه بيان كرديم شايد ‌بتوان گفت چه بسا اين ازدواج به رضايت حضرت سكينه(س) نبوده و تنها از روي مصالح سياسي ـ اجتماعي صورت پذيرفته است. چنان‌كه شواهد تاريخي بسياري بر اين‌گونه ازدواج‌ها وجود دارد؛ مانند بسياري از همسران پيامبر(ص)، امام حسن مجتبي(ع) و برخي ديگر از ائمه(ع) كه حتي كمر به قتل آن پيشوايان مي‌بستند و قطعاً آن پيوندها به رضايت آنان نبوده است. در اين جا نيز چه بسا حضرت سكينه(س) به اين پيوند خرسند نبوده است؛ امّا از روي مصلحت تن داده است. شاهد آن‌كه وقتي حضرت سكينه(س) پس از مرگ مصعب و ازدواج با خواهرزاده او، عبدالله بن عثمان، سر از اطاعت او بر مي­گيرد و نشوز مي‌كند، رملة بنت‌الزبير مادر وي و خواهر مصعب نزد عبدالملك مي‌رود و مي‌گويد: «اگر چنين نبود كه ما مي‌خواهيم پوششي بر كارهاي خود بگذاريم، هرگز نسبت به كسي كه رغبتي در ما ندارد، رغبتي به او نداشتيم.»[۶] با توجّه به اين جمله و تصريحي كه در آن وجود دارد، به راحتي مي‌توان به واقعيت اين پيوند پي برد. چنان كه سبط بن جوزي نيز مي­گويد: «اين ازدواج به اجبار صورت گرفت.»[۷]همچنين مرحوم تهرانى در كتاب امام‏شناسى در اين ارتباط مى‏نويسد:
«ازدواج سكينه بنت‏الحسين(ع) با مصعب بن‏ زبير از مسلمات تاريخيه است، چرا ما بايد به واسطه انحراف مصعب آن را رد كنيم؟ در حالى كه روى قرائن تاريخيه شايد حال مصعب در آن وقت خراب نبوده است و شايد مسائل جنبى به قدرى قوى بوده است كه ما اينك نتوانيم درست آن را تجزيه و تحليل بنمائيم.»
البته واقعيت اين است كه ازدواج سكينه تا آخرين لحظات زندگى مصعب ادامه داشته است[۸] در كتاب فقه‏الصادق نيز اين ازدواج‏ها را دليل بر جواز ازدواج زنان شيعه با مردان عامه مى‏داند.[۹]
پي نوشتها:
۱. شبر، جواد؛ ادب الطف، بيروت، موسسه التاريخ العربي، ۱۴۲۲، ص ۱۶۲ و مقرم، عبدارزاق؛ السيدالسكينه، انتشارات شريف رضي، ۱۴۱۳، چاپ اول، ص ۱۱۲.
۲. مقرم، همان.
۳. البلاذرى، انساب الأشراف، تحقيق محمد باقر المحمودي، بيروت، مؤسسة الأعلمي للمطبوعات، ۱۳۹۴، ط الأولى، ج ۲، ص ۱۹۵ و ابن كثير، البداية و النهاية، بيروت، دار الفكر، ۱۴۰۷، ج ۸، ص ۳۱۹ و و ابن سعد، پيشين، ج ۵، ص ۱۴۰ و ابن طقطقي، پيشين، ص ۱۲۴ و علي بن ابي الغنائم العمري، المجدي، قم، مكتبه آيت الله مرعشي، ۱۴۰۹، الطبعه الاولي، ص ۳۳۳.
۴. ابن طقطقي، همان.
۵. ابن ابي الحديد، شرح نهج البلاغه، تحقيق محمد ابوالفضل ابراهيم، قم، مكتبه آيت الله مرعشي، ۱۳۸۷، الطبعه الثانيه، ج ۲۰، ص ۱۳۵.
۶. ابن طيفور، بلاغات النسا، قم، انتشارات شريف رضي، بي تا، ص ۱۹۲.
۷. سبط بن جوزي، تذكره الخواص، قم، شريف رضي، ۱۴۱۸، ص ۲۴۹.
۸.امام شناسى، ج۱۵، ص۳۳۹.
۹.فقه الصادق، روحانى، ج۲۱، ص۴۷۷.

منبع : پرسمان دانشجويي

افزودن دیدگاه