اين همه براي مراسم اربعين هزينه مي‌شود در حالي که برخي مردم به نان شب محتاج‌اند

پیاده روی اربعین

اين همه براي مراسم اربعين هزينه مي‌شود در حالي که برخي مردم به نان شب محتاج‌اند و برخي نياز به دارو و دکتر دارند. حال اگر زائران پياده حرکت نکنند، خودشان امکان تامين لوازم خويش را دارند و زيارت به صورت سواره، مانع از اسراف و تبذير نيز هست.
پاسخ مختصر(1):
قرار دادن هزاران کار خیر در مقابل زيارت رفتن يکي از وسوسه‌هاي شيطاني و القائات دشمنان مي‌باشد.
قطعاً براي همان افرادي که سؤال مي‌کند اگر مراسمي مثل جشن نامزدي يا سفر تفريحي و يا اسراف ديگر پيش آيد، هرگز فکر فقرا را نمی کنند. نبايد دو کار خداپسندي را که خدا به انجامشان دستور داده مقابل هم قرار دهيم. رسيدگي به فقرا، نه تنها امري بسيار نيکو، بلکه لازم است. بر پايي شعائر اسلامي نیز به ويژه در مباحثی که در آگاهي مردم نقش‌آفرين است، امري بسيار نيکو است. اگر بر فرض اين دو امر را با هم مقايسه کنيم و بخواهيم اهميت يکي را نسبت به ديگري بسنجيم بر طبق روايات اهل بيت(ع) قطعا برپايي شعائر الهی فضيلتش بالاتر است. بنا به روايات متعدد، کسي که به زيارت امام حسين(ع) برود، اولا هزينه‌اي که صرف کرده برمي‌گردد، ثانيا رزق و روزيش زياد مي‌شود. اربعين حسيني در تداوم واقعه کربلا است؛ و باید بزرگ داشته شود.

پاسخ مختصر(2):
اولا روایات جایگاه ویژه ای برای زیارت سیدالشهدا(علیه السلام) ترسیم کرده اند، معلوم نیست کمک کردن به فقرا برتر از آن باشد، ثانیا: نباید از اثرات مادی و معنوی اربعین غافل شد و آن را هزینه ای بی فایده دانست،علاوه بر اینکه مکتب امام حسین(علیه السلام) کمک کننده به فقرا تربیت می کند، و عمده خیّرین کشور تربیت شده مکتب امام حسین(علیه السلام) هستند، تعطیلی آن برای کمک به دیگران مثل این است که برای تأمین هزینه درمان بیماران، بودجه دانشگاه علوم پزشکی را به آن اختصاص بدهیم! و باز علاوه بر اینکه براستی چرا فقط زیارت امام حسین(علیه السلام) است که برخی را به یاد فقرا می اندازد؟ چرا با صف کشیدن برای خرید گوشی های جدید برندهای معتبر، یا خودروهای لوکس، یا واردات لوازم آرایش، یا مجالس سنگین عروسی، یا مواد غذایی لاکچری، و آب های معدنی گران قیمت اروپایی و سفرهای توریستی کسی به یاد فقرا نمی افتد؟

پاسخ تفصیلی:
پرسشگر محترم به نکات ذيل توجه کنيد:
1-ابتدا دقت کنيم که راه‌هاي وسوسه‌ي شياطين انس و جنّ متفاوت است و به هر کسي نيز از راه خودش وارد مي‌شوند. قرار دادن هزاران هزار کار ديگر در مقابل زيارت رفتن و يا خرج کردن براي مساجد، حرم‌ها، حسينه‌ها و مراسم، يکي از همين وسوسه‌هاي شيطاني و القائات دشمنان مي‌باشد. ترديد ننماييد اگر براي همان افرادي که ايجاد سؤال مي‌کند «آيا خرج کردن براي حسينه يا مراسم يا زيارت بهتر است يا فقرا؟)، مراسمي مثل جشن نامزدي و عروسي يا سفر تفريحي و يا هزاران هزينه‌ي تفريحي و اسرافي ديگر پيش آيد، هرگز فکر فقرا را به مخيله‌اشان راه نمي‌دهد.
2-نکته ديگر اينکه نبايد دو کار خداپسندي را که خدا به انجام شان دستور يا تاکيد کرده، مقابل هم قرار دهيم که گويا روح اسلام و عزاداري با کمک با فقرا، ناسازگار است. چون امر خير، يکي و دو تا و هزار تا نمي باشد و هر امر نيکو و خيري، در جاي خودش خوب و گاه لازم است. رسيدگي به فقرا، نيازمندان و مستضعفين، به ويژه اگر در ميان خويشاوندان يا نزديکان و همسايگان باشند، نه تنها امري بسيار نيکو، بلکه لازم و ضروري است و اگر کسي عمداً اهمال کند، مورد مؤاخذه نيز قرار مي‌گيرد. بر پايي شعائر اسلامي(مثل عزاداري براي اهل بيت، اربعين و...)، حفظ آنها، تبليغات و ...، به ويژه در مباحث و مسائلي که در آگاهي و بيداري مردم و جهت دادن به اذهان عمومي نقش‌آفرين است نيز امري بسيار نيکو و البته لازم و ضروري است و اهمال در آن نيز مورد سؤال خواهد بود.
3- اگر بر فرض اين دو امر را با هم مقايسه کنيم و بخواهيم اهميت يکي را نسبت به ديگري بسنجيم بر طبق روايات اهل بيت(ع) قطعا برپايي شعائرحسيني فضيلتش بالاتر از کمک کردن به فقرا است.
چون در روايات معتبر فراواني، فضيلت زيارت امام حسين(ع) بيشتر از حج دانسته شده تا جايي که آن را با ده‌ها حج يا صد حج به همراه رسول خدا (ص) مقايسه فرموده‌اند.(1)
امام صادق (ع) در حديث زيبايي چنين مي‌فرمايد: «... وَ اللَّهِ لَوْ أَنِّي حَدَّثْتُکُمْ فِي فَضْلِ زِيَارَتِهِ لَتَرَکْتُمُ الْحَجَّ رَأْساً وَ مَا حَجَّ أَحَدٌ ...(2)به خدا قسم، اگر در فضيلت زيارت امام حسين عليه السلام با شما سخن مي‌گفتم، قطعا، حج را به طور کلي رها مي‌کرديد، و هيچکدام از شما حج نمي‌رفت » از طرف ديگر در روايات متعددي فضيلت حج بيش از صدقه در راه خدا دانسته شده است.(3) و مرجعي همچون امام خميني(ره) نيز به برتري حج از صدقه فتوا داده‌اند. نتيجه اينکه فضيلت زيارت امام حسين(ع) بيش از صدقه است. (4)
4-بنا به روايات متعدد، کسي که به زيارت امام حسين(ع) برود، اولا هزينه‌اي که صرف کرده برمي‌گردد، ثانيا رزق و روزيش زياد مي‌شود. بنابراين زائر امام با رفتن به زيارت حسين(ع)، رزق و روزي اش بيشتر خواهد شد و اگر هم کسي در فقر باشد مورد عنايت اهل بيت(ع) قرار خواهد گرفت. عنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ (عليه السلام) في زيارة قبر الحسين: مَن زارَهُ کانَ اللّهُ لَهُ مِن وَراءِ حَوائِجِهِ، وکَفى ما أهَمَّهُ مِن أمرِ دُنياهُ، وإنَّهُ يَجلِبُ الرِّزقَ عَلَى العَبدِ، و يُخلِفُ عَلَيهِ ما يُنفِقُ...؛ امام صادق عليه السلام در مورد زيارت مزار امام حسين (عليه السلام) فرمودند:  هر که او را زيارت کند، خداوند نيازهايش را برآورد و آنچه از امور دنيا که برايش اهميت داشته را کفايت فرمايد و همچنين زيارت امام حسين(عليه السلام) رزق بنده را زياد مي‌کند، و آن چه براي زيارت هزينه کند، برمي‌گردد.(5)
5- در قرآن سوره ابراهيم، توصيه شده است که مؤمنان ايام الله را يادآور شوند تا اين روزهاي بزرگ الهي فراموش نشود. « وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ بِآيَاتِنَا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ ۚإِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ ؛ و ما موسي عمران را با آيات خود (با تورات و معجزات، بر فرعونيان) فرستاديم که قومت را از ظلمات (جهل و گمراهي) بيرون آور و به عالم نور رسان و روزهاي خدا را به ياد آنها آور، که در اين يادآوري بر هر شخصي که صبور و شکرگزار است دلايل روشني نهفته است (ايّام اللّه را برخي به ايام عهد الست و روزگار عالم ذر، و برخي به ايام ظهور پيغمبران و برخي حوادث عظيم لطف بر مؤمنان و قهر بر کافران تفسير کرده‌اند.». (6)
 اربعين حسيني در تداوم واقعه کربلا است؛ از اين رو براي پاس داشتن روز عاشورا که از اعظم ايام الله است، در روز اربعين عاشقان حسيني با حرکت امام حسين(ع) تجديد عهد مي کنند و اين تجديد عهد را در بهترين وجه خود يعني رفتن به زيارت کربلا ابراز مي نمايند.
چون روزهايي كه در آن روزها وقايع مهمي انجام مي شود و مسير تاريخ در جهت رشد و كمال تغيير مي نمايد و سبب مي شود كه تحول در اجتماع به وجود آيد و مردم راه فضيلت و سعادت را در پيش گيرند، «ايام الله » ناميده مي شود.  در اين باره از ابن عباس روايت شده كه منظور از ايام الله روزهايي است كه در آن روزها در امم پيشين وقايعي مهم رخ داده است.(7) واضح است كه منظور وقايعي است آموزنده كه بدان وسيله مردم از جهل و غفلت رهايي يافته اند و دگرگوني در تمام شئون زندگي شان پديد آمده است. چون شهادت سبط پيامبر(صلي الله عليه وآله) و يارانش در روز عاشورا باعث شد كه حقايق آشكار شود و اسلام تجديد حيات نمايد ستمگران رسوا شدند و تغيير اساسي در جامعه اسلامي به وجود آيد، آن روز «يوم الله » به حساب آمد. اين روز به اندازه اي اهميت داشته كه به امم پيشين نيز معرفي شده تا آنان نيز نتايجي را كه بر اين روز عظيم ترتب مي يابد درك كنند و آن را پاس دارند. از اين روست که در امام حسن عسکري(ع)، زيارت امام حسين(ع) در روز اربعين را از علائم مؤمن دانسته اند.(8)
6-پياده روي در اربعين امام حسين(ع) به خاطر روايات متعددي است که اشاره به اجر و ثواب اين عمل دارد. در حديثي از امام صادق(ع) درباره اهميت زيارت امام حسين(ع) با پاي پياده مي فرمايد: «مَنْ خَرَجَ مِنْ مَنْزِلِهِ يُرِيدُ زِيَارَةَ قَبْرِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ ص إِنْ کَانَ مَاشِياً کَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِکُلِّ خُطْوَةٍ حَسَنَةً وَ مَحَى عَنْهُ سَيِّئَةً حَتَّى إِذَا صَارَ فِي الْحَائِرِ کَتَبَهُ اللَّهُ مِنَ الْمُصْلِحِينَ الْمُنْتَجَبِينَ [الْمُفْلِحينَ الْمُنْجِحِينَ‏] حَتَّى إِذَا قَضَى مَنَاسِکَهُ کَتَبَهُ اللَّهُ مِنَ الْفَائِزِينَ حَتَّى إِذَا أَرَادَ الِانْصِرَافَ أَتَاهُ مَلَکٌ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص يُقْرِؤُکَ السَّلَامَ وَ يَقُولُ لَکَ اسْتَأْنِفِ الْعَمَلَ فَقَدْ غُفِرَ لَکَ مَا مَضَى؛ کسى که از منزلش بيرون آيد و قصدش زيارت قبر حضرت حسين ابن على(ع) باشد، اگر پياده رود خداوند منّان به هر قدمى که برمى‌‏دارد يک حسنه برايش نوشته و يک گناه از او محو مى‏‌فرمايد تا زمانى که به حائر برسد و پس از رسيدن به آن مکان شريف، حق تعالى او را از رستگاران قرار مى‏‌دهد تا وقتى که مراسم و اعمال زيارت را به پايان برساند که در اين هنگام او را از فائزين محسوب مى‏‌کند تا زمانى که بازگردد، در اين وقت فرشته‌‏اى نزد او آمده و مى‏‌گويد: رسول خدا(ص) سلام رسانده و به تو مى‏‌فرمايد: از ابتدا عمل را شروع کن، تمام گناهان گذشته‏‌ات آمرزيده شد.(9)
پي نوشت ها:
1. «عن أبي عبدالله عليه‌السلام قال : زِيارة الحسين عليه‌السلام تَعدِلُ عشرين حَجّة ، وأفضل مِن عِشرين حَجّة ؛ ابن قولويه قمي، ابي القاسم جعفر، کامل الزيارات، تهران، مکتبه الصدوق، بي تا، باب 66. ح 1-5، ص 176-177.
2. همان، باب 88،ح 2، ص179؛ شيخ حر عاملي، وسائل الشيعه، قم،مؤسسة آل البيت عليهم السلام لإحياء التراث،1403ه ق، ج14، ص514.
3.  « دِرْهَمٌ تُنْفِقُهُ فِي الْحَجِّ أَفْضَلُ مِنْ عِشْرِينَ أَلْفَ دِرْهَمٍ تُنْفِقُهَا فِي حَق‏» يک درهمي که در حج خرج شود بهتر از بيست هزار درهمي است که در غير حج در راه خدا انفاق شود.»؛شيخ حر عاملي، پيشين، ج 11، ص 115، ح 14389.
4. «يستحب کثرة الإنفاق في الحج‌، و الحج أفضل من الصدقة بنفقته‌؛ خميني، روح‌الله،  ترجمه تحريرالوسيله (ره)،تهران: مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(س)، 1385، ج‌1، کتاب الحج، القول في الحج المندوب، مسأله 4.
5. ابن قولويه قمي، ابي القاسم جعفر، پيشين، ص138.
6. سوره ابراهيم، آيه 5، با ترجمه الهي قمشه اي.
7. متقي، علي بن حسام الدين، کنزالعمال في سنن الاقوال و الافعال، بيروت-لبنان، دارالکتب العلميه، 1419 ه ق، ج 8، ص 571.
8. «عَلاماتُ المؤمنِ خَمسٌ: صَلَواتُ إحدي و خَمسينَ، و زيارةُ‌ الأربعينَ، و التَّخَتُّم بِاليَمينِ، و تَعفيرُ الجَبينِ، و الجَهْرُ بِبسم اللهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ» ابن طاووس، على بن موسى‌، إقبال الأعمال، تهران‌، دار الكتب الإسلاميه، ‌1409ه.ق‌،چاپ دوم‌، ج 3، ص 100.
9.ابن قولويه قمي، ابي القاسم جعفر، پيشين، ص143.
 

منبع: مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

افزودن دیدگاه

لطفا پاسخ سوال را بنویسید.