آیا شان نزول سوره نور در مورد عایشه است؟

0 80

مسئله إفک در آیات۱۱ تا ۱۶ سوره نور بیان شده و از ظاهر این آیات و قراین و شواهد استفاده می‏شود که در عصر پیامبر (ص) تهمت ناروایی (در مورد عمل منافی عفت) به شخصی زده شده بود که در جامعه‏ آن روز مدینه آبروی او از اهمیت ویژه‏ای برخوردار بوده است به طوری که گروهی از منافقان تلاش کردند به این تهمت و شایعه دامن بزنند و به نفع خویش و به زیان جامعه‏ اسلامی از آن بهره ببرند.

مفسران قرآن در مورد این آیات شأن نزول‏هایی حکایت کرده و گفته‏اند این تهمت به یکی از زنان پیامبر (ص) وارد شده بود. معمولًا اهل سنت این حکایت را در مورد عایشه حکایت می‏کنند به این صورت که وی در جنگ بنی المصطلق همراه پیامبر (ص) بود و از لشکریان جدا افتاد و روز بعد به همراه یک نفر به لشگرگاه رسید و منافقان هم‏چون عبداللَّه بن ابی‏سلول در این مورد شایعاتی ساختند و سبب ناراحتی پیامبر(ص) و اختلاف در جامعه شدند و عایشه بیمار شد و در نهایت این آیات فرود آمد و او را مبرا دانست.(۲)

 و در برخی احادیث شیعه نیز آمده است که این آیات در مورد ماریه‏ی قبطیه است که عایشه در مورد فرزندش ابراهیم گفت که این فرزند از جریح قبطی است و پیامبر (ص) علی (ع) را به سراغ او فرستاد و معلوم شد که جریح آلت مردانگی ندارد.(۳)

 البته متن هر دو شأن نزول اشکالاتی دارد که با شأن پیامبر (ص) و عصمت او ناسازگار است. (۴)

در هر صورت و بر فرض که این تهمت به عایشه زده شده باشد باز هم این آیه فضیلتی را برای عایشه اثبات نمی کند. زیرا آیات فوق می گوید که عایشه زنا نکرده است. آیا این امتیازی برای وی به حساب می آید؟

 مگر سایر همسران پیامبر  به این گناه آلوده بودند که آلوده نبودن عایشه برای او امتیازی محسوب شود؟!

از سوی دیگر وی همسر پیامبر اسلام (ص) بوده و به سبب لزوم حفظ شان پیامبر (ص) لازم بوده که این آیات نازل شود و از انتساب این تهمت های ناروا به بیت پیامبر (ص) جلوگیری شود چرا که حفظ آبروی پیامبر (ص) حفظ آبروی اسلام در طول تاریخ است.

به مناسبت این بحث لازم است متذکر شویم که دشمنان اسلام و حامیان تفرقه همانطوری که همیشه نیت شان به هم زدن وحدت مسلمین و در نتیجه از بین بردن اسلام بوده است، در این داستان نیز سعی نموده اند که با ساخته و پرداخته نمودن تهمتی، اجتماع مسلمین را بر هم زنند و شیعیان را متهم کنند به اینکه العیاذ بالله به عایشه همسر پیامبر نسبت زنا می دهند. در حالی که در هیچ کتابی از کتب معتبر شیعه چنین چیزی به چشم نمی خورد و این حرف دروغی  بیش نیست چنانچه آلوسی از مفسرین معروف اهل سنت از این حقیقت پرده برمی دارد و می نویسد:

« ونسب للشیعه قذف عائشه رضی الله تعالی عنها بما براها الله تعالی منه وهم ینکرون ذلک اشد الانکار ولیس فی کتبهم المعول علیها عندهم عین منه ولا اثر اصلا.»(۵)

«به شیعه نسبت می دهند که به عایشه تهمت فحشا می زنند در حالی که شیعیان این امر را شدیدا انکارمی کنند و چنین نسبتی را قبول ندارند و کوچکترین اثری از چنین تهمتهایی ( نسبت به عایشه و… ) در کتب معتبر و مورد قبول شیعه یافت نمی شود.»

پی نوشت ها:

۱. «إِنَّ الَّذینَ جاؤُ بِالْإِفْکِ عُصْبَهٌ مِنْکُمْ لا تَحْسَبُوهُ شَرًّا لَکُمْ بَلْ هُوَ خَیْرٌ لَکُمْ لِکُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ مَا اکْتَسَبَ مِنَ الْإِثْمِ وَ الَّذی تَوَلَّی کِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذابٌ عَظیمٌ» «مسلّماً کسانی که آن تهمت عظیم را عنوان کردند گروهی (متشکّل و توطئه‏گر) از شما بودند. امّا گمان نکنید این ماجرا برای شما بد است، بلکه خیر شما در آن است آنها هر کدام سهم خود را از این گناهی که مرتکب شدند دارند و از آنان کسی که بخش مهمّ آن را بر عهده داشت عذاب عظیمی برای اوست.»

۲. ر.ک: سیوطی، جلال الدین، الدر المنثور، قم، کتابخانه آیه الله مرعشی نجفی، ۱۴۰۴ق، ج‏۵، ص ۲۴.

۳. ر.ک: بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، تهران، بنیاد بعثت، ۱۴۱۶ق، ج‏۴، ص ۵۲ .

۴. آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیه، ۱۳۷۴ش، ج‏۱۴، ص۳۹۱.

۵. آلوسی، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۵ق، ج‏۹، ص ۳۱۸.

منبع : مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.