عدالت اجتماعی در اسلامچه جایگاهی دارد؟

عدالت

به یقین یکى از اهداف بعثت و ظهورپیامبران الهى اجراى عدالتدر جامعهانسانى است. این هدف به قدرى مهمّ است که مى توان آن را هدف اصلى یا از اهداف اصلى پیامبران(علیهم السلام) برشمرد.(۱) آرى، تمام اولیا و انبیا و کتب آسمانى در مسیر اجراى عدالتگام برداشته اند. خداوند متعال در آیه۲۵ سورهحدید مى فرماید:

«لَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَیِّنَاتِ وَاَنْزَلْنَا مَعَهُمْ الْکِتَابَ وَالْمِیزَانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَاَنْزَلْنَا الْحَدِیدَ فِیهِ بَاْسٌ شَدِیدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِیَعْلَمَ اللهُ مَنْ یَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَیْبِ اِنَّ اللهَ قَوِىٌّ عَزِیزٌ»؛ (ما پیامبران خود را با دلایل روشن فرستادیم و با آنها کتاب آسمانى و میزان (شناسایى حق از باطل و قوانین عادلانه) نازل کردیم تا مردم قیام به عدالتکنند و آهن را آفریدیم که در آن نیروى شدید و منافعى براى مردم است، تا مشخص شود چه کسى خداو پیامبرانش را یارى مى کند بى آن که او را ببینند؛ خداوند توانا و شکست ناپذیر است).

آرى، خداوند پیامبرانش را با سلاح کتاب آسمانى، بیّنات و میزان به سوى مردم فرستاد تا قیام به قسط نموده و مردم را به عدالتدعوت کنند، تا آنها باور کنند که زندگى بدون عدالتزندگى نیست تا با میل و رغبت و بدون اکراه و اجبار در راه عدالتگام بردارند.

و در آیه۱۵ سورهشورا از زبان پیامبر اسلام(صلى اللهعلیه وآله)مى خوانیم: «وَاُمِرْتُ لاَعْدِلَ بَیْنَکُمُ»؛ (مامورم در میان شما عدالترا اجرا کنم).

و در داستان معروف تقسیم غنایم جنگ حنین، که یکى از اصحاب ضعیف الایمان حضرت به عنوان اعتراض به نحوه تقسیم عرض کرد: «لَمْ اَرَکَ عَدَلْتَ»؛ ( به عدالتدر بین ما عمل نکردى) حضرت فرمود: «وَیْلَکَ! اِذا لَمْ یَکُنِ الْعَدْلُ عِنْدى فَعِنْدَ مَنْ یَکُونُ»؛ (واى بر تو! اگر من به عدالترفتار نکنم پس عدالتنزد چه کسى یافت خواهد شد؟).(۲) بنابراین بى شک عدالتاز اهداف اصلى پیامبران خدابوده است.

عدالت به معناى قراردادن هر چیز در جاى واقعى و حقیقى خود و ظلم به معناى بر هم زدن نظم حاکمبر اشیا و قوانین و قرار گرفتن امور در خلاف جایگاه اصلى آن است.

مثلا کرات آسمانى هر کدام در جاى خود مرتباً مى چرخند و این نتیجه تعادل نیروى جاذبه و دافعه است و سرعت سیرشان نیز معیّن است. علاوه بر گردش برگرد خود، بر گرد دیگر کرات هم مى چرخند و همراه با کهکشان خود نیز سیر مشخص و معیّنى دارند. این نظم دقیق از مظاهر عدالتدر جهان آفرینش است.

بنابراین، عدالتنه تنها ماموریّت اصلى پیامبران است، بلکه قانون حاکمبر جهان هستى است، وگردونه عالم هستى بر محور عدالتدور مى زند، تا آنجا که از پیغمبر گرامى اسلام(صلى اللهعلیه وآله) نقل شده که فرمود: «بِالْعَدْلِ قامَتِ السَّماواتُ وَالاَرْضُ».(۳)؛(۴)

                                  

پی نوشت:

 (۱). در روایتى از امام صادق(علیه السلام) مى خوانیم: «لم یبعث الله نبیاً قط الا بالبر والعدل...; خداوند هیچ پیامبرى را به سوى مردم مبعوث نکرد مگر اینکه او را مأمور به نیکى و عدالت و... کرد». (بحارالانوار، ج ۲۴، ص ۲۹۲).

(۲). بحارالانوار، ج ۲۱، ص ۱۶۱.

(۳). ابن ابى الجمهور احسایى جمله مذکور را در کتابش عوالى اللئالى، ج ۴، ص ۱۰۳ به نقل از رسول اکرم(صلى الله علیه وآله) نقل کرده است.

(۴). گرد آوري از کتاب: اهداف قيام حسينى‏، آيت الله العظمى ناصر مكارم شيرازى ، امام على بن ابى طالب عليه السلام‏ ، قم‏ ، ۱۳۸۹ ه. ش‏ ، ص ۹۳.

منبع: حوزه

افزودن دیدگاه