آیا جمهوریت با اسلامیت تناقض دارد.

«جمهوری» لفظ غربی و به معنای «کثرت» است و به این سبب به حکومتهایی که بر مبنای اکثریت پایه گذاری شده، حکومت جمهوری می گویند یعنی حکومت منسوب به اکثریت. جمهوری در مفهوم غربی خود با جمهوری در مفهوم اسلامی متفاوت است. در مفعهم غربی، جمهوری به معنای تشریع حکومت مردمی است یعنی مردم مستقیما یا با واسطه حق حاکیمت را به کسی بدهند و شخصی را به عنوان وکیل یا رئیس جمهور و مانند آن در رأس خدمت قرار دهند. در این حالت خود مردم مشرعند و مشروعیت حکومت و حاکم صد در صد بر اساس انتخاب مردم است و مبدا قدرت صرفا مردمی است. اما از دیدگاه اسلام، حق حاکمیت تنها از آن خداوند و کسانی است که خداوند به آنها اذن بدهد در نتیجه مشروعیت حکومت و حاکم، الهی است نه مردمی. اما کلیه مراحل حکومت اسلامی که از آن به «حکومت خدا بر مردم» تعبیر می شود، تا مورد پذیرش مردم قرار نگیرد هرگز به مرحله فعلیت در نخواهد آمد. بنابراین جمهوریت از مفهوم اسلام به معنای پذیرش همگانی و عمومی است و این همان تعبیر «حضور حاضر» در کلام امام علی (ع) است که آنرا موجب تمام شدن حجت بر خود و پذیرش حکومت می داند. حضور حاضر همان حضور همگانی و عمومی مردم است که از آن تعبیر به جمهوری می شود و حضور مردمی در صحنه حکومت اسلامی به معنای پذیرش و قبول حکومت الهی است نه تشریع حکومت.به تعبیر دیگر می توان گفت حکومتهای جمهوری در جهان امروز بر سه اصل مبتنی است:

۱- تشکیل حکومت از سه قدرت: الف- قدرت قانونگذاری یا قوه مقننه. ب- قدرت اجرایی یا قوه مجریه. ج- قدرت قضایی یا قوه قضائیه.

۲- استقلال هر کدام از این سه قدرت از یکدیگر.

۳- انتقال تمام این قدرت از ملت به مراکز فوق از طریق انتخاب.

تردیدی نیست که در نظام جمهوری اسلامی این اصول وجود دارد و اسلام تحقق حکومت الهی را مبتنی بر پذیرش و انتخاب مردم می داند اما تنها نکته ای که باید به آن توجه داشت این است که مشروعیت حکومت از دیدگاه اسلام الهی است و از حیث تشریع مردم حقی ندارند. مفهوم انتخاب، معادل مفهوم «بیعت» در تاریخ اسلام است که نمونه های بسیاری از آن در تاریخ مشاهده می شود. اساسا معنای «بیعت» در اسلام همان انتخاب مردمی است که معنای جمهوری را می دهد.

بنابر این جمهوری اسلام در حقیقت به معنای جمع دو انتخاب و تلاقی دو قدرت الهی و خلقی و موجب تضاعف دو مسئولیت خدایی و مردمی خواهد بود [۱] .

[۱]    برای مطالعه بیشتر می توانید به کتاب حاکمیت در اسلام، تالیف آیت الله سید محمد مهدی موسوی خلخالی، ص ۶۳۹-۶۷۵ مراجعه فرمائید

منبع: حوزه نت

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.