آیا این گفتار که: ولی فقیه می تواند قیمت عبدی را که مولایش او را کشته بگیرد و به بیت المال بدهد، تأیید برده داری نیست؟

ولی فقیه

 در این مورد چند سؤال مطرح می گردد:اختیارات ولی فقیه تا چه است؟آیا نظام اسلامی برده داری را می پذیرد؟

در مورد اول، اولا باید توجه و دقت نمود که اختیارات ولی فقیه مطلقه است. یعنی اختیار تام و تمام، بدون قید و شرط. و آنچه آنرا محدود می کند، فقط موازین اسلامی است. و به عبارت دیگر، هر اختیاری که امام معصوم راجع به ولایت دارد، محتهد جامع الشرایط هم همان اختیار را دارد، و از وظایف امام معصوم اخذ قیمت عبد مقتول است.

پس دیگر جای این سؤال نیست که آیا رهبر می تواند قیمت عبد مقتول را بگیرد و در بیت المال قرار دهد یا نه؟

ثانیا، ولی فقیه و اختیارات او، مختص به نظام ایران و رهبری آن نیست. بلکه مربوط به جهان اسلام است و این اختیار را از آیه شریفه: «اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولو الامر منکم» (فرمانبر خدا و رسول و صاحبان امر او باشید) [1] می توان اخذ نمود.

گر چه منظور از اولوا الامر، ائمه معصومین علیهم السلام هستند، که ولی و صاحبان امر بعد از رسول خدایند، ولی در زمان غیبت کبری، فقیه و مجتهد جامع الشرایط به عنوان نائب عام حضرت بقیة الله محسوب می گردد

سؤال بعدی اینکه آیا برده داری یک عمل قانونی است یا نه؟

اولا مسئله برده داری، مسئله روز و مبتلا به جامعه نیست، ثانیا نباید فریب شعارهای رهبران سیاسی به نام مبارزه با برده داری را خورد، زیرا این شعارها خالی از واقعیت است و اگر آنان بتوانند، تمام مردم دنیا را به بردگی و زیر سطله خود می کشانند و هر کسی که حاضر نباشد سلطه آنها را بپذیرد، با خشن ترین اعمال با او رفتار می کنند و اسم آنرا هم مبارزه با تروریسم می گذارند.

اما از نظر اسلام، هر چند اسلام عزیز برده داری را بطور کلی ملغی ننموده است، ولی راه های زیادی را برای آزادی آنان قرار داده است که از جمله آنها کفاره روزه، کفاره قسم و نذر و عهد است که در تمام اینها، آزاد سازی بردگان لحاظ شده است. [2]

همچنین برای آزاد سازی بردگان، اجر و پاداش اخروی قرار داده است. از حضرت امام چهارم نقل شده است که ایشان بردگان را خریداری می نمود و آنان را آداب اسلامی تربیت می کرد. سپس آنها را در مراسم خاصی در شب عید فطر آزاد می ساخت. [3]

نکته دیگر آنکه اسلام در مورد رفتار با بردگان توصیه های زیادی نموده، من جمله در مورد غذا، لباس، استراحت، حیثیت و غیره که مولای آنها باید رعایت نماید و مانند اهل و عیال خود با آنها رفتار نماید. حتی بزرگان اسلام، مانند رسول خدا «ص» و ائمه، آن چنان با لطف و مهربانی با بردگان رفتار می نمودند که حاضر نبودند منزل آن بزرگوران و بردگی آنها را ترک کرده و زندگی آزادانه و مستقلی برای خود داشته باشند. چنانچه زید که در واقع غلام پیامبر بود، ولی به پسر خواندگی رسول خدا مشهور شده بود، در کودکی غارتگران او را دزدیدند و فروخته بودند، سر انجام بدست پیامبر رسیده و به او بخشیده بودند. وقتی پدرش فهمید، خدمت رسول خدا رسید و از او خواست تا فرزندش را به او بازگرداند. حضرت زید را مخیر بین ماندن نزد خود و رفتن پیش پدر و مادرش نمود، اما زید ماندن و خدمت به پیغمبر را ترجیح داد. [4]

البته این که فرموده اید کشتن برده غیر قانونی است، این یک مطلب صحیح و قابل قبول است. هیچ کس حق ندارد فرد بی گناهی را اعم از برده و یا غیر برده را بکشد. و اگر چنین عملی را انجام داد، در صورت عمد، اگر برده باشد کشته می شود، و در صورت غیر عمد باید دیه اش را پرداخت نماید.  و دیه عبد را از این جهت امام یا ولی فقیه می گیرد که وارث ندارد.

« ان الرق لا یملک فلا یرث و لا یورث منه »

«برده چون مالک چیزی نیست، نه خودش می تواند وارث کسی باشد و نه کسی وارث او گردد. » [5]

از نظر اسلام در هر عصر و زمانی که مسلمین با کفار بجنگند، و افرادی را به اسارت در آورند، برده محسوب می شوند و احکام برده را دارند و از آن جهت که اسلام دینی جامع است، به تمام مسائل حتی بعضی از مسائلی که ممکن است در آینده لازم آید، پرداخته است. البته اینکه چرا اسلام چنین احکامی دارد، در وقت دیگر باید بدان پرداخته شود.

[1] - سوره نساء، آیه 4.

[2] - توضیح المسائل مراجع، ج 1، ص 964، مسئله 1660، و مسائل 2640 و 2670.

[3] - از درس های قرآنی استاد قرائتی در تلویزیون.

[4] - فرازهایی از تاریخ پیامبر، ص 321-322.

[5] - جامع المدارک، ج 5، ص 297.

منبع: حوزه نت

افزودن دیدگاه جدید

.