چرا شیعیان نماز را با دست باز و اهل تسنن با دست بسته می خوانند؟

چرا شیعیان نماز را با دست باز و اهل تسنن با دست بسته می خوانند؟

پرسش
چرا شیعیان نماز را با دست باز می خوانند و اهل تسنن با دست بسته؟ پیامبر به چه کیفیتی می خوانده اند؟ آیا دلیلی وجود دارد؟


پاسخ اجمالی

شیعیان دوازده امامی از آن روی نمازشان را با دست باز به جای می آورند که به روش و سنت پیامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) عمل کرده باشند، دلیل آنها روایت های فراوانی است که بیان می کند پیامبر (ص) و ائمه (ع) هنگام خواندن نماز دست های خود را باز و به دو سمت پهلو می چسباندند و عمل بستن دست ها موقع نماز، تشبه به مجوس هاست. هم چنین روایت های موثقی اعمال پیامبر (ص) را موقع خواندن نماز از اوّل تا آخر نقل کردند، اما عمل بستن دست ها بر روی همدیگر در آنها مشاهده نمی شود. به هر حال عمل قبض ید در نماز حادثه ای است که بعد از رحلت پیامبر (ص) در دوران خلافت خلیفه ی دوم اتفاق افتاد و از این جهت اهل سنت با دست بسته نماز می خوانند، البته بعضی از آنها هم بدان عمل نمی کنند.

پاسخ تفصیلی

گذاشتن دست ها بر روی همدیگر روشی است که در دوران پیامبر (ص) وجود نداشت و آن حضرت با دستان باز نماز بجای می آوردند[1] و چون شیعیان در تمام زمینه ها از پیامبر (ص) و ائمه ی اطهار (ع) پیروی می کنند، این گونه نماز خود را می خوانند، ولی روش بستن دست ها بدعتی است که بعد از رحلت پیامبر (ص) ایجاد شد؛ یعنی در دوران پیامبر اکرم (ص) اصلا وجود نداشت و در دوران خلیفه ی دوم شروع شد، از آن زمان به بعد این حالت باب شده[2] و الآن هم اکثر سنی ها به روش خلیفه ی دوم عمل می کنند،[3] ولی امامان معصوم (ع) این روش را تشبه به اهل کفر و از اعمال مجوس ها می دانند و به شیعیان فرموده اند که به روش و سنت پیامبر (ص) عمل کنند و نماز با دستان باز بخوانند.

در حدیثی ابی حمید ساعدی تمام اعمال پیامبر (ص) را به هنگام نماز از اوّل تکبیر الاحرام تا آخر سلام نماز ذکر نموده است، اما هیچ گونه عملی مثل بستن دست ها را در نماز پیامبر (ص) ذکر نکرده است، بلکه ذکر کرده که حضرت رسول (ص) بعد از تکبیر دست ها را پایین آورده است و به دو پهلو چسباندند.[4]

این را هم می دانیم که ممکن نیست پیامبر (ص) عمل مستحبی را در طول حیاتشان ترک کرده باشند.

و هم چنین حماد بن عیسی از امام صادق (ع) خواستند تا نماز صحیح و کامل را به او آموزش بدهند و آن حضرت (ع) رو به قبله ایستاد و تمام مستحبات را به جا آورد و بعد تکبیر الاحرام گفته و قرائت را شروع کرده و ادامه دادند و نماز را همان طوری که الآن شیعیان می خوانند، خواندند و با سلام نماز را به اتمام رساندند.[5] در این روایت امام (ع) همان نمازی که پیامبر (ص) می خواندند را به حماد بن عیسی آموزش دادند و حالت گذاشتن دست روی دست دیگر را ذکر نکرده اند و اگر این عمل سنت بود، امام حتما آن را بیان می کردند.

هم چنین روایات زیادی از ائمه (ع) وجود دارد که فرموده اند: این عمل تشبه به مجوس و اهل کفر است و نباید به آن عمل کرد. ما به ذکر چند مورد در این جا اکتفا می کنیم:

1. روی محمد بن مسلم ،عن الصادق (ع) او الباقر (ع) قال: قلت له: الرجل یضع یده فی الصلاة -و حکی- الیمنی علی الیسری؟ فقال: ذلک التکفیر لا یفعل.[6]

2. و روی زراره عن ابی جعفر (ع) انه قال: و علیک بالاقبال علی صلاتک، و لا تکفر ،فانما یصنع ذلک المجوس.[7]

3. روی الصدوق باسناده عن علی (ع) انه قال: لا یجمع المسلم یدیه فی صلاته و هو قائم بین یدی الله عز و جل یتشبه باهل الکفر، یعنی المجوس.[8]

برای مطالعه بیشتر مراجعه شود به:

الانصاف فی مسائل دام فیها الخلاف، آیت الله شیخ جعفر سبحانی، ج 1، ص 169- 193.


[1] حدیث وارده در خصوص همین موضوع خواهد آمد.

[2] شاهد این مطلب حدیث سهل بن سعد است که بخاری روایت می کند: کان الناس یومرون ان یضع الرجل الید الیمنی علی ذراعه الیسری فی الصلاة، (فتح الباری فی شرح صحیح البخاری، ج 2، ص224)، حال اگر پیامبر (ص) به قبض امر کرده بود معنا نداشت که گفته شود: کان الناس یومرون، بلکه باید گفته می شد: "کان النبی یامر".

[3] حنفیه، شافعیه و حنابله قبض را سنت و مستحب ، ولی مالکیه باز بودن دست ها را مستحب می دانند، ( الفقه علی المذاهب الخمسة، ص110).

[4] سنن بیهقی، ج 2، 72، 73، 101، 102؛ سنن ابی داود، ج 1، 194.

[5] الوسائل، ج4 باب1 من ابواب افعال الصلاة ح1.

[6] الوسائل، ج4 باب15 من ابواب قواطع الصلاة ح1.

[7] الوسائل، ج4 باب15 من ابواب قواطع الصلاة ح2،3،7.

[8] سبحانی، جعفر، فقه الشیعة الامامیة و مواضع الخلاف بینه و بین المذاهب الاربعة، ص 183.


منبع: اسلام کوئست نت

افزودن دیدگاه جدید

.