آیا آیات ابتدایی سوره عبس با عصمت رسول الله(صلی الله علیه وآله)منافات ندارد؟

0

در آیات ابتدایی سوره عبس چنین آمده است:«عبس و تولی ان جاءه الاعمی، و ما یدریک لعله یزکیّ و یذّکر فتنفعه الذکری. اما من استغنی مانت له تصدی . و ما علیک الایزکیّ و اما من جاءک یسعی و هو یخشی. فانت عنه تلهّی ; چهره درهم کشید و روی نگردانید. که چرا آن کور نزد وی آمد. توجه دانی شاید او در پی تزکیه شدن باشد. و یا در برخورد ناگهان متذکر شده، در پی تزکیه شدن باشد. اما آنکه توانگری اش را به رخ مردم می کشد تو به او روی خوش نشان می دهی فکر می کنی اگر هم پاک شود، مسؤول نیستی . و اما آنکه شتابان نزد تو آمده. در حالی که از خدا می ترسد. تو از او تغافل می کنی».(۱)
برخی گفته اند که این آیات در باره عبدالله بن ام مکتوم، که فردی نابینا و فقیر بوده، نازل شده است و جریان چنین بوده که وی نزد رسول الله((صلی الله علیه وآله)) آمد و از آن حضرت خواست که آیاتی از قرآن را برایش بخواند تا حفظ کند و چون نابینا بود، مکرر آن جناب را صدا می زد و متوجه نبود که ایشان با چند تن از بزرگان مشرک مکه مشغول گفتگو است و…
این مطلب را یکی از علمای اهل تسنن در تفسیر«الدر المنثور» از عایشه و انس و ابن عباس نقل کرده است.
لیکن ،آیات مورد بحث دلالت روشنی بر این که شخص مورد عقاب، رسول الله((صلی الله علیه وآله)) است ندارد در این آیات شواهدی مبنی بر این که منظور از فرد مذکور شخصی غیر از رسول الله((صلی الله علیه وآله)) است، وجود دارد. و آن این که اصولا اخلاق رسول الله((صلی الله علیه وآله)) چنین نبوده، و در طول حیات شریفش سابقه نداشته که دل اغنیا را به دست
ـــــــــــــــــــــ
۱ – سوره عبس، آیات ۱تا۱۰٫

ـ۷ـ
آورد و از فقرا روی بگرداند. خداوند خود ایشان را صاحب خلقی عظیم شمرده و در سوره «نون» که بر حسب روایات وارده درباره ترتیب نزول سوره های قرآن، بعد از سوره «اقراء باسم ربک» نازل شده فرموده است «وانک لعلی خلق العظیم»; و به درستی که تو خلقی عظیم داری».
چگونه ممکن است پس از آن چنین خلق نکوهیده ای را به او نسبت دهد که توبه اغنیاء متمایل هستی .کلمه «خلق» به معنای ملکه راسخ در دل است و کسی که دارای چنین ملکه ای است عملی منافی با آن انجام نمی دهد.هر چند کافر باشند و برای به دست آوردن دل آنان از فقرا هر چند مؤمن و رشد یافته باشند – روی می گردانی؟».
زشتی عمل مذکور چیزی است که عقل به زشت بودن ان حکم می کند و هر عاقلی از آن متنفر است، چه رسد به خاتم الانبیاء((صلی الله علیه وآله)).
در تفسیر«مجمع البیان، از امام صادق((علیه السلام)) روایتی نقل شده که حضرت فرمود:«این آیات درباره مردی از بنی امیه نازل شده است وی در حضور رسول الله((صلی الله علیه وآله)) نشسته بود. ابن ام مکتوم آمد و مرد اموی وقتی او را دید چهره اش را درهم کشید و او را کثیف پنداشته، دامن خود را جمع کرد و چهره خود را عبوس نمود و رویش را از او برگردانید. خداوند متعال نیز داستانش را در این آیات بیان نموده، عملش را توبیخ نمود.»

(بخش پاسخ به سؤالات )

ـــــــــــــــــــــ
(۱)۱ – سوره نون، آیه ۵٫
(۲)۲ – تفسیر المیزان، ترجمه موسوی همدانی،ج ۲۰، ص ۳۳۰تا۳۳۳٫

ـ۸ـ

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.