ایمان به چه چیزی گفته می شود، و فرق آن با اسلام چیست؟ برای تحکیم پایه های ایمان چه باید کرد؟

0

قرآن می فرماید: قالت الأعراب آمنا قل لم تؤمنوا و لکن قولوا اسلمنا و لمّا یدخل الایمان فی قلوبکم؛ عرب های بادیه نشین گفتند: ایمان آورده ایم، بگو: شما ایمان نیاورده اید، ولی بگویید اسلام آورده ایم. اما هنوز ایمان وارد قلب شما نشده است.[۱۲]

طبق این آیه شریف تفاوت اسلام و ایمان در این است که اسلام شکل ظاهری قانونی دارد و هر کس شهادتین أشهد أن لا إله الاّ الله و أشهد أنّ محمداً رسول الله را بر زبان جاری کند،در سلک مسلمانان وارد می شود، و احکام اسلام بر او جاری می گردد، ولی ایمان یک امر واقعی و باطنی است و جیاگاه آن قلب آدمی است، نه زبان و ظاهر او. یک مسلمان ممکن است انگیزه های مختلفی داشته باشد، حتی انگیزه های مادی و منافع شخصی ولی ایمان حتماً از انگیزه های معنوی،از علم و آگاهی سرچشمه می گیرد، و همان است که میوه حیات بخش تقوا بر شاخسارش ظاهر می شود و انسان را در نهان و آشگار از ارتکاب معاصی بازداشته و به انجام واجبات وادار مینماید. این همان چیزی است که در عبادت گویایی از رسول گرامی اسلام(ص) آمده است: الاسلام علانیه، والایمان فی القلب؛اسلام امر آشکاری است، ولی جای ایمان دل است.[۱۳]

در حدیثی از امام صادق(ع) می خوانیم: الأسلام یحقن به الدم و تؤدّمی به الأمانه و تسحّل به الفرج، و الثواب علی الایمان؛ با اسلام خون انسان محفوظ می ماند و ادای امانت او لازم می آید و ازدواج با او حلال می شود، ولی ثواب بر ایمان است.[۱۴]

از همین جا است که هر آدم مؤمنی، مسلمان هم هست، یعنی آن که در دل اعتقاد دارد، به زبان هم می آورد، ولی ممکن است کسی مسلمان باشد،ولی مؤمن نباشد،یعنی به زبان بگوید، ولی هنوز در دل او جای نگرفته باشد.

تفاوت مفهومی ایمان و اسلام در صورتی است که این دو واژه در برابر هم قرار گیرند، اما هرگاه جدا از هم ذکر شوند، ممکن است اسلام بر همان چیزی اطلاق شود که ایمان بر آن اطلاق می شود، یعنی هر دو واژه در یک معنی استعمال گردد.[۱۵]

برای تحکیم پایه های ایمان به اموری باید توجه نمود، از جمله:

۱ـ باورقلبی به این که خداوند همواره ناظر و حاضر است. اگر آدمی باور داشته باشد که خداوند بر همه اعمال او نظارت دارد و حتی از افکار قلبی وی آگاه است، مسلّماً تأثیر بسیار مفیدی در زندگی اش می گذارد و او را از کارهای خلاف که زندگی انسان را سیاه و تاریک می کند، باز می دارد. قرآن می فرماید: آیا او ندانست که خداوند (همهاعمالش را) می بیند.[۱۶]

۲ـ باور قیامت و یاد آخرت: باور کند آن چه در دنیا از خیر و شر و اعمال خوب و بد انجام می دهد، در سرای آخرت پاسخش را دریافت خواهد نمود و کیفر کارهای ناشایست را تحمل خواهد کرد و پاداش رفتارهای شایسته را خواهد دید.

انسان به این باور برسد که: هر کس ذرّه ای کار خیر انجام دهد، آن را می بیند، و هر کس ذرّهای کار بد کرد، آن را می بیند.[۱۷]

۳ـ باور کند که واجبات دینی برای کمال و ترقی و به نعمت های بی پایان رسیدن مقرر شده و محرّمات به خاطر نجات از بدبختی ممنوع گردیده است و معاصی نه تنها به حال او مفید نیست، بلکه مضر است. حضرت امام رضا(ع) فرمود: گناهان نه تنها در زندگی بشر مورد احتیاج نیست، بلکه مایه فساد و باعث فنا وهلاک است و بدین جهت از طرف خدا ممنوع شده است.[۱۸] وقتی انسان حقیقتاً معتقد شد که نتیجههمه اعمالش به خودش عاید می گردد، واجبات و کارهای خیر را با اشتیاق انجام می دهد و گناهان را به آسانی ترک می کند.

۴ـ باور کند که خدا مهربان است و انسان را دوست دارد و می خواهد انسان به بهترین نعمت ها برسد و هر دستور عملی یا اعتقادی به انسان داده، همه اش به خاطر به کمال رساندن انسان می باشد.

۵ـ آنچه را برای خود می پسندد، برای دیگران هم بپسندد. رسول خدا(ص) فرمود: بنده ایمان نمی آورد مگر این که برای مردم دوست داشته باشد آن چه را برای خود دوست می دارد.[۱۹]

۶ـ ترک گناه و تقوا پیشه کردن. رسول خدا(ص) فرمود: زناکار به هنگام زنا و دزد به هنگام دزدی و شراب خوار در وقت خوردن شراب مؤمن نیستند.[۲۰]

حضرت صادق(ع) فرمود: ورع و تقوا ایمان را ثابت می کند و طمع ایمان را خارج میکند.[۲۱]

۷ـ خوش خُلقی. رسول خدا(ص) فرمود: اخلاقت را نیکو گردان تا ایمانت کامل شود.[۲۲]

علی (ع) فرمود: کامل ترین شما از جهت ایمان خوش اخلاق ترین شما است.[۲۳]

۸ـ عمل انسان با گفتارش مطابقت کند. امام صادق(ع) فرمود: هر کس عملش با قولش موافق باشد و آن چه می گوید، بدان عمل کند، گواهی بر نجات و رستگاری او ثابت شده، و هر که کردارش موافقت با گفتارش ندارد، ایمانش عاریه است و استقرار ندارد.[۲۴] نیز فرمود: برای مؤمن ایمان ثابت نمی شود مگر با عمل و عمل جزء ایمان است.[۲۵]

بنابراین باور کردن و اعتقاد یقینی به عقاید دینی و انجام واجبات و ترک محرّمات و متخلق شدن به اخلاق حسنه و رهایی از رذایل اخلاقی به ویژه از حسد، تکبر و بدخواهی برای مردم موجب تحکیم پایه های ایمان هستند.

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.