منظور از ما بینهما در آیه خَلَقَ السَّمَـَوَ َتِ وَالاْ ?َرْضَ وَ مَا بَیْنَهُمَا چیست؟ آیا در قرآن کریم یادی از چیزهایی که در بین آسمان و زمین قرار دارد، آمده است؟

0 10

پیش از پاسخ به پرسش شایان ذکر است که آسمان و زمین در آیات در معانی متعددی به کار رفته است، برخی از این معانی عبارتند از:

۱٫ آسمان به معنای جهت بالا و زمین به معنای پایین (ابراهیم،۴)

۲٫ آسمان به معنای جوّ اطراف زمین (ق،۹)

۳٫ آسمان به معنای کرات آسمانی و زمین به معنای کره زمین (فصلت،۱۱)

۴٫ آسمان به معنای قرب و حضور الهی و زمین به معنای مراتب نازل وجود (سجده،۵)( قاموس قرآن، سید علی اکبر قرشی، واژههای (سمأ و ارض). )

در این که منظور در عباراتی چون: سمَوات و ارض و ما بینهما چیست؟ بین مفسران اختلاف نظر است. برخی از آنها مراد از این عبارات را کنایه از ما سوی اللّه، یعنی جز خدا هر چه در کاینات وجود دارد، دانستهاند.

بر اساس این عقیده، همه آنچه که در آسمان و زمین (جهت بالا و پایین) از موجودات مادی و غیر مادی وجود دارد مشمول این آیه است.

در مقابل برخی از مفسران، از جمله علامه طباطبایی در المیزان و علامه طبرسی در مجمع البیان مراد از سمواتی را که در مقابل ارض در مثل این آیات قرار گرفته مادی دانسته و آسمان، زمین و ما بینهما را به همین جهان مشهود تفسیر کردهاند.

عبارت علامه طباطبایی چنین است: المراد بالسموات و الارض و ما بینهما مجموع العالم علویه و سفلیه( المیزان، ج ۱۸، ص ۱۸۶، مؤسسه اسماعیلیان. )

همچنین علامه طبرسی عبارت ما بینهما را گاهی به خلائق و اشیأ، گاه هوا، گاه انس و جن، گاه ارزاق و اموال و گاه حیوان، نباتات و جمادات تفسیر کردهاند.( مجمع البیان، ج ۶، ص ۴۳۷ و ج ۷، ص ۶۷ و ج ۸، ص ۲۵۶، دارالمعرفه. )

بر اساس نظریه دوم، در برخی آیات، مانند آیه ۱۰ فصلت ـ به ویژه طبق تفسیر و تعیین مصداق علامه طبرسی ـ به برخی چیزهایی که در میان آسمان و زمین است اشاره شده است. در این آیه پس از ذکر آفرینش زمین در دو روز، آمده است: او در زمین کوههای استواری قرار داد و برکاتی در آن آفرید و مواد غذایی آنرا مقدّر فرمود، ـ اینها همه در چهار روز بود ـ درست به اندازه نیاز تقاضا کنندگان.

اما بر اساس نظریه اوّل که مرادشان از آسمان جهت بالا و از زمین جهت پایین بود ما آیهای را که به صراحت به موجوداتی که در میان آسمان و زمین اشاره کرده باشد نیافتیم.( ر.ک: معارف قرآن، آیت اللّه مصباح یزدی، ۳ـ۱، ص ۲۳۳ـ۲۵۰، انتشارات در راه حق. )

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.